Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Ciesz si Cieszynem, czyli VIII. Euroregionalny Przegl鉅 Filmowy Kino na Granicy

dodany: 08.05.2006 | autor: Karolina Mierzwa


Cieszyn filmem stoi. O tym wiadomo nie od dzi. Cho miasto pozbawiono jednego festiwalu (dla przypomnienia Era Nowe Horyzonty od tego roku przeprowadzi造 si do Wroc豉wia), trzeba przyzna, 瞠 Kino na Granicy mocno ugruntowuje swoje miejsce na festiwalowej mapie Polski. Co wi璚ej, pono miasto myli ju o organizacji kolejnej imprezy filmowej.

Tegoroczne Kino... to pi耩 dni (19.04 23.04.) bardzo solidnej dawki kultury. Kultury polskiej, czeskiej i s這wackiej z tradycyjnym ju w璕ierskim akcentem. Festiwal ronie w si喚 i to wida go造m okiem. Coraz wi璚ej film闚 i imprez towarzysz鉍ych, coraz d逝窺za lista sponsor闚 i patron闚 medialnych, coraz wi瘯szy rz鉅ek w章czonych w organizacj ludzi (kilku z nich mielimy okazj pozna na uroczystym otwarciu imprezy). To ju nie niewielki przegl鉅 film闚, to impreza z prawdziwego zdarzenia.

Czym tegoroczna edycja zapisze si w anna豉ch? Przede wszystkim tym, 瞠 po raz pierwszy przegl鉅 przybra formu喚 typowo festiwalow, znaczy to dok豉dnie tyle, 瞠 wywietlano r騜ne filmy r闚noczenie i to widz musia dokona wyboru, co zobaczy. Z obiektywnego punktu widzenia jest to chyba jedyna droga. Tak cen p豉ci si za rozw鎩 imprez filmowych. Subiektywnie rzecz bior鉍 瘸l. 畝l, 瞠 trzeba powi璚i co, by w zamian za to dosta co innego. I cho prawd jest, 瞠, jak m鉅ro ludowa g這si, niemo磧iwym jest i mie ciastko, i zje ciastko, strasznie trudno powi璚i szczeg鏊nie filmy niepolskie, na kt鏎ych pniejsze obejrzenie cz瘰to mo積a mie do nik貫 szanse. Sytuacj dodatkowo utrudnia fakt, 瞠 proponowane produkcje krajowe to mietanka ostatnich lat. O ile jednak strat polskich film闚 mo積a od瘸這wa (zawsze jest szansa zobaczenia ich przy innej okazji), o tyle wielka szkoda, 瞠 r闚nie wszystkie koncerty na這篡造 si na projekcje czeskich film闚. W tej sytuacji wybieranie, co lepsze, to rzecz niezwykle trudna i mo瞠 warto by by這 w przysz造ch edycjach spr鏏owa nieco inaczej rozwi頊a symultaniczno imprez.

Cech charakterystyczn Kina na granicy s retrospektywy. Kiedy jednego tw鏎cy, od kilku lat w podw鎩nej dawce. Zawsze przedstawicieli dw鏂h kraj闚. Tak wi璚 mielimy ju Agnieszk Holland i V鬳 Chytilov (2004), Mariusza Grzegorzka i Frantika Vl摜ila (2005), teraz Wojciecha Marczewskiego i nie篡j鉍ego ju s這wackiego re篡sera Ello Havett. Trzeba przyzna, 瞠 pomys jest wymienity (cho znowu przeszkadzaj tu troch nak豉daj鉍e si projekcje). Dodatkowym plusem jest sta豉 ju obecno na festiwalu jednego z bohater闚 owych retrospektyw w tym roku oczywicie pana Marczewskiego. Warto r闚nie zauwa篡, 瞠 raz podj皻a wsp馧praca z danym tw鏎c nie idzie w zapomnienie tegoroczny projekt festiwalowego plakatu zosta stworzony w豉nie przez pana Grzegorzka.

Tegoroczna ciekawostka to r闚nie cykl 砰cie seksualne Czech闚 (na ekranie). Prawdziwymi pere趾ami, kt鏎e przygotowali dla nas organizatorzy, by造 z pewnoci filmy Gustava Machatego Erotikon z 1929(!) roku oraz Ekstaza (1933). Wielkie wra瞠nie zrobi szczeg鏊nie Erotikon z muzyk na 篡wo w wykonaniu Zapomnianej Orkiestry Kraju Marzycieli z praskiego Teatru Archa. Taki seans to by mo瞠 jedyna okazja w 篡ciu. Pozosta貫 filmy wchodz鉍e w sk豉d tego cyklu to r闚nie dzie豉 samych wybitnych osobistoci: Mi這 blondynki (Milo Forman), Poci鉚i pod specjalnym nadzorem (Ji齶 Menzel), Dobre wiat這 (Karel Kachy瀡), Spiskowcy Rozkoszy (Jan vankamer) i w ko鎍u Powers (Petr Zelenka). Chyba rzadko trafia si taka parada nazwisk obok siebie.

O filmach mo積a by pisa d逝go. Oczywistym jest, 瞠 nawet najbardziej wymagaj鉍y koneserzy mogli na tegorocznej edycji znale cos dla siebie. Poza wspomnianymi wy瞠j, organizatorzy jak zwykle wybrali dla nas ca造 wachlarz produkcji nowych b鉅 prawie nowych 6 film闚 z roku 2004, 24(!) z 2005 i 2 z 2006. Szkoda tylko, 瞠 ilo ta nie roz這篡豉 si r闚nomiernie na wszystkie 3 kraje. Du篡 wyb鏎 film闚 polskich i czeskich, s這wackie niestety w wyj靖kowo niewielkiej iloci. Zwr鏂i r闚nie uwag w豉ciwy brak ambitnego kina czeskiego (o s這wackim nie m闚i鉍) ostatnich lat. Z ciekawymi i do trudnymi produkcjami polskimi (jak cho熲y M鎩 Nikifor czy Pr璕i) zestawione zosta造 filmy o znacznie l瞠jszym ci篹arze gatunkowym (Rom嫕 pro eny, Restart czy Sklapni a zast鷫l m). Filmy niew靖pliwie dobre, ale niestety tak diametralnie r騜ne. Dla mnie osobicie jedynym czeskim nowym obrazem, kt鏎y opr鏂z bawienia r闚nie wzrusza, by這 t鮀t. W przypadku nowego kina s這wackiego, mielimy mo磧iwo obejrzenia wielu ciekawych dokument闚, ale niestety o produkcjach czysto fabularnych mo積a by這 tylko pomarzy. A szkoda, wielka szkoda. Trzeba przyzna, 瞠 pod wzgl璠em doboru gatunkowego film闚 (oczywicie pomijaj鉍 wspomniany cykl retrospektywny), poprzednie edycje Kina na Granicy wygl鉅a造 du穎 lepiej. Na plus natomiast z ca章 pewnoci mo積a zaliczy fakt, 瞠 r闚nie w tym roku w tak napi皻ym programie festiwalu znalaz這 si miejsce na akcent w璕ierski film z 2004 roku Dzielnica. Mam cich nadziej, 瞠 ju zawsze uda si przemyci 闚 drobny element madziarskiej kultury.

Jak jednak wiadomo Cieszyn przyci鉚a nie tylko filmem. Tradycyjnie ju w ramach przegl鉅u moglimy uczestniczy w kilku koncertach i innych imprezach muzycznych. W豉ciwie chcia這by si rzec, 瞠 kto m鏬, ten m鏬 o ile rozumiem jednoczesne wywietlanie dw鏂h film闚, tak trudno mi zrozumie dlaczego zmuszono nas do koniecznoci wybierania pomi璠zy wra瞠niami wzrokowymi a s逝chowymi. Trudno, co by這 nie wr鏂i. Mo積a mie tylko nadziej, 瞠 w przysz造ch edycjach uda si cho troch inaczej rozwi頊a t kwesti. Zgodnie z tym, co napisano w festiwalowym katalogu, goszcz鉍y w Cieszynie gocie mieli okazj zobaczy na 篡wo za這穎n w 2003 roku grup Moimir Papalescu & The Nihilists (ci, kt鏎ym nie dane by這 by na koncercie, mieli r闚nie mo磧iwo pos逝chania ich przy okazji filmu Restart, do kt鏎ego przygotowali muzyk) oraz nowy mi璠zynarodowy kwartet Miko豉ja Trzaski Ulisses IV. Jedynym w swoim rodzaju wydarzeniem by r闚nie wyst瘼 znanego (prawie) wszystkim obecnym aktora Jana Buda鷻 ze swoim zespo貫m. Pan Jan, cho przyzna trzeba, 瞠 piewa tak naprawd nie potrafi, wprowadzi wszystkich w wyj靖kowo refleksyjny nastr鎩. I chwa豉 mu za to czasem przydaje si chwila takiego wyciszenia i ws逝chania w siebie. Poza wymienionymi, organizatorzy przygotowali jeszcze tradycyjne ju Trzaskanie Rosti Pet齶ka (Prask嫕 Rosti Pet齶ka) jedyn w swoim rodzaju dyskotek zwinylowych p造t (szkoda, 瞠 w rodku tygodnia, z pewnoci weekend wp造n像by znacznie korzystniej na ilo bawi鉍ych si ludzi), czy pokaz teledysk闚 zespo堯w awangardowych pod nazw Dyskretny urok czeskiego teledysku (Skryt p驠ab 鋀sk嶭o videoklipu).

Aby nikt nie m鏬 narzeka na ewentualny brak rozrywek, poza wymienionymi, przygotowano r闚nie wystaw malarstwa Anny Brudzi雟kiej W豉sny kawa貫k nieba (Vlastn kousek nebe) oraz wystaw pt. S這wacki plakat filmowy XX wieku (Slovensk filmov plag嫢 20. storo鋱a), ch皻ni r闚nie mogli wzi寞 udzia w spotkaniach z re篡serami i aktorami graj鉍ymi w przedstawianych filmach (m.in. Petr Zelenka, czy wspomniany ju wczeniej Jan Buda). Trzeba uczciwie przyzna, 瞠 organizatorzy zape軟ili w豉ciwie ka盥 mo磧iw godzin festiwalu i zrobili to w spos鏏 nieraz wyj靖kowo ciekawy.

Niestety, tam gdzie s pochwa造, tam dla r闚nowagi musz si znale r闚nie s這wa krytyki. O ile trudno na przyk豉d gani organizator闚 za niemo積o nawet przy wielkich ch璚iach, obejrzenia wszystkich film闚 (tu ka盥y ma swoje racje), tak niew靖pliwie by這 r闚nie par oczywistych niedoci鉚ni耩, o kt鏎ych niestety trzeba powiedzie. Przede wszystkim momentami fatalna jako napis闚 przy filmach. O ile z czeskiego/s這wackiego na polski by造 one cz瘰to bardzo dobre, a w najgorszym wypadku poprawne tak niestety w drug stron zdarzy這 si trafi na przek豉d koszmarny. Z takim w豉nie mielimy do czynienia w przypadku obrazu Ucieczka z kina Wolno co drugie s這wo po polsku, kilkuzdaniowe braki w przek豉dzie, cz瘰to odwrotna kolejno wypowiedzi, o interpunkcji nie wspominaj鉍. Wielka szkoda, a i brak profesjonalizmu. Nie wiem co prawda, kto owe napisy pope軟i, ale wydaje mi si, 瞠 pierwszy lepszy student bohemistyki zrobi豚y to pewnie nie bezb喚dnie, ale na pewno (!) du穎 lepiej. A jeli przek豉d ten by robiony przez jakiego studenta, to gratuluj wyboru, bo faktycznie by on (ten student) co najwy瞠j jaki. Jaki pierwszy z brzegu i do tego kiepski. To oczywicie nie jedyne problematyczne t逝maczenie, ale przy takich b喚dach, jakie zosta造 tam pokazane niewinn interpunkcj i drobne b喚dy rzeczowe przy innych filmach mo積a w豉ciwie wybaczy.

S這wa krytyki nale蕨 si organizatorom r闚nie za przygotowanie techniczne imprez towarzysz鉍ych. Co prawda, sama nie mia豉m okazji uczestniczy w koncertach, ale je瞠li skarg na dan rzecz mo積a us造sze wi璚ej ni od, dajmy na to, 15 r騜nych os鏏, to raczej nie widz powodu, by jej nie wierzy. Zatem skar穎no si na: spos鏏 przeprowadzenia pokazu teledysk闚 (brak miejsc, a jeli ju, to tylko takie z gatunku nic nie wida, nic nie s造cha), ca趾owita klapa techniczna na kt鏎ym z koncert闚 (tak, 瞠 zesp馧 nie m鏬 go w og鏊e doko鎍zy) to imprezy maj鉍e miejsce w KASS; r闚nie koncert Jana Buda鷻 zzespo貫m (ten ju widzia豉m naocznie) to po pierwsze, z racji przesuni璚ia w czasie, znaczne skr鏂enie go zesp馧 nie zd嘀y si nawet dobrze rozegra, a ju musia ko鎍zy, i po drugie, po這wa koncertu to w豉ciwie dialog pana Buda鷻 zpanem fachowcem od dwi瘯u to w Centralu.

O takich drobiazgach jak niezaznaczenie w katalogu, 瞠 np. film Rozdro瞠 Cafe jest bez czeskich napis闚 (w豉ciwie trudno si dziwi, bo Kazik Staszewski po czesku chyba nie mia豚y wi瘯szego sensu, ale dla porz鉅ku mo積a by這 to zaznaczy), to w豉ciwie chyba nawet nie warto pami皻a...

Tytu貫m podsumowania chcia豉bym napisa, 瞠 nie myli si tylko ten, kto nic nie robi. Wi璚 ja ze swej strony w豉ciwie staram si szybko zapomina o wielu niedoci鉚ni璚iach, szczeg鏊nie tam, gdzie wchodzi w gr tzw. z這liwo rzeczy martwych (cho m闚i si te, 瞠 w豉ciwie z這liwo rzeczy martwych, to tylko nieudolno os鏏 篡wych kt騜 to wie?), ale wywlekanie ich tutaj po czasie ma jeden praktyczny cel. Bynajmniej nie ma to s逝篡 temu, by zniech璚a ewentualnych kandydat闚 na takie wyjazdy. Chodzi raczej o to, by strona organizuj鉍a ca貫 przedsi瞝zi璚ie wiedzia豉, co myli strona w nim uczestnicz鉍a (myl, 瞠 mo積a spokojnie liczy na to, 瞠 przynajmniej pan Maciej Gil przeczyta to kr鏒kie podsumowanie), bo w ko鎍u, cho to brutalne, to festiwal jest dla widz闚, a nie widzowie dla festiwalu. Pozwol sobie jeszcze na taka subiektywn refleksj: tam, gdzie wszystko jest idealne, tam jest te znacznie nudniej, ale pewne niedoci鉚ni璚ia szczeg鏊nie te, o kt鏎ych wiadomo ju wczeniej (np. napisy na filmach) mo積a i nawet trzeba poprawia, dla obop鏊nej korzyci. Ale, co najwa積iejsze, Kino na Granicy, nawet z b喚dami, to festiwal jedyny w swoim rodzaju i niech nam ronie zdrowo. Ja ze swojej strony wiem, 瞠 dop鏦i b璠zie organizowany, b璠 si na nim pojawia. Bo Cieszyn mnie cieszy. Tak po prostu.