Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Spacer po centrum Sofii, czyli co mo積a zobaczy w ci鉚u jednego popo逝dnia

dodany: 15.09.2006 | autor: Justyna Banaszkiewicz


Miejscem, od kt鏎ego nale瘸這by zacz寞 spacer po Sofii, jest niew靖pliwie budynek Uniwersytetu Sofijskiego Kliment Ohridski. Dlaczego w豉nie on? Ot騜 dlatego, 瞠 jest naprawd okaza造 i posiada wspania章 tradycj. Jest pierwszym uniwersytetem za這穎nym w Bu貪arii (1888 r.). Przy g堯wnym wejciu do budynku, po obu stronach schod闚, znajduj si pomniki ofiarodawc闚 braci: Ewlogija i Christo Georgiew闚. To miejsce nazywane jest przez student闚 miejscem spotka, a to dlatego, i w豉nie tu przy g堯wnym wejciu m這dzi ludzie umawiaj si. Za ogromnymi drzwiami znajduje si hall, w kt鏎ym wystawione s obrazy bu貪arskich malarzy, a wspinaj鉍 si po schodkach dotrzemy do przepi瘯nej auli, w kt鏎ej odbywaj si najwi瘯sze uroczystoci na uniwersytecie. W budynku znajduje si r闚nie muzeum uniwersyteckie.

Kontynuuj鉍 nasz spacer, nale篡 uda si ul. Cara Oswoboditela w stron Parlamentu. Budynek Parlamentu zosta zaliczony do zabytk闚 kultury bu貪arskiej. Wybudowano go w trzech etapach, w latach 1884-1928 zgodnie z planami wiede雟kiego architekta Jowanowicza. Nad wejciem wisi dewiza z czas闚 zjednoczenia Bu貪arii: Zjednoczenie to pot璕a. W 1997 roku budynek zosta czciowo zniszczony przez protestant闚. Naprzeciw niego stoi pomnik powi璚ony rosyjskiemu carowi za pomoc w wyzwoleniu. Tu za Parlamentem skr璚amy w prawo, i w ten spos鏏 docieramy do g堯wnego placu w Sofii placu Aleksandra Newskiego, na kt鏎ym znajduje si najwi瘯sza zabytkowa wi靖ynia na P馧wyspie Ba趾a雟kim katedra Aleksandra Newskiego (Александър Невски). Wywiera ona niesamowite wra瞠nie, a noc wygl鉅a jeszcze pi瘯niej dzi瘯i owietleniu. Na samym za placu, wok馧 cerkwi, cz瘰to mo積a spotka ta鎍z鉍e zespo造 ludowe.

Aleksander Newski zajmuj鉍 powierzchni 3170 km2, mo瞠 pomieci 5000 os鏏. Dzwonnica wi靖yni ma wysoko 50,52 m. i mieci 12 dzwon闚 przywiezionych z Moskwy. Najwi瘯szy dzwon wa篡 12 ton, najmniejszy 10 kg, wsp鏊ny ci篹ar wszystkich to 23 tony. wi靖ynia zosta豉 og這szona pami皻nikiem kultury w 1924 roku, a w jej krypcie wyeksponowane s najpi瘯niejsze bu貪arskie ikony. Budowana w okresie 1904-1912. Jeszcze w 1880 roku zdecydowano o rozpocz璚iu budowy. Wtedy to kr鏊 Batenberg zwr鏂i si z proklamacj do bu貪arskiego narodu, kt鏎ego rodkami zosta豉 wybudowana cerkiew. Fundamentalny kamie zosta po這穎ny w 1882 roku przy wyj靖kowej uroczystoci. Wed逝g starego obyczaju w fundamenty wi靖yni wbudowano metalow skrzynk, w kt鏎ej zapisane s imiona cz這nk闚 rz鉅u. Cerkiew zosta豉 zbudowana wed逝g projektu rosyjskiego architekta Pomarencewa pi璚ionawowa, w stylu bizantyjskim (krzy穎wo-sklepieniowa bazylika z zaakcentowan centraln kopu章). Do zewn皻rznej ozdoby wi靖yni u篡te zosta造 wyj靖kowo drogie i wysokiej jakoci materia造 budowlane: r騜nokolorowe w這skie marmury, onyks z Brazylii, alabaster i inne. G堯wna kopu豉 mierzy 45m wysokoci. Wok馧 kr璕u kopu造, cienkimi z這tymi literami, zosta豉 wypisana modlitwa Ojcze Nasz.

Wn皻rze cerkwi ozdobione jest freskami z postaciami wi皻ych. Przy g堯wnym o速arzu znajduj si dwa bogato zdobione trony: carski i patriarszy, a przy bocznych o速arzach wystawione s obrazy wi皻ych, na kt鏎ych Bu貪arzy k豉d stotinki (odpowiednik naszego grosza). Przy wejciu do cerkwi mo積a zaopatrzy si w wiece, kt鏎e mo積a zapali za dusze zmar造ch.

Bardzo blisko katedry znajduje si cerkiew w. Zofii (Св. София). Jest ona nast瘼czyni starej ortodoksyjnej cerkwi i drug najstarsz cerkwi w Sofii (zaraz po rotundzie w. Jerzego) z d逝g interesuj鉍 histori. Wybudowana na fundamentach kilku starszych cerkwi z czas闚 rzymskiego miasta Serdika. W II wieku na tym miejscu sta rzymski teatr, gdzie dla rozrywki t逝mu by造 przeprowadzane krwawe spektakle, w kt鏎ych chrzecijanie byli wystawiani do walk przeciw silnym gladiatorom lub dzikim zwierz皻om. W ci鉚u nast瘼nych wiek闚 by這 wznoszonych kolejno kilka wi靖y, zniszczonych od najazd闚 Hun闚 i Got闚. Obecna cerkiew w. Zofia (utrzymana w bizantyjskim stylu) zosta豉 wzniesiona przez bizantyjskiego imperatora Justyniana Wielkiego w po這wie VI wieku (527-565). W czasie II Pa雟twa Bu貪arskiego (XII-XIV w.) uzyska豉 status cerkwi metropolitalnej i nada豉 nazw miastu Sofia, kt鏎e oznacza m鉅ro. W czasie osma雟kiego w豉dania cerkiew zosta豉 przebudowana w meczet, w闚czas zosta造 zniszczone freski z XII w. i wybudowano minarety. W XIX wieku, w nast瘼stwie dw鏂h trz瘰ie ziemi zosta豉 naruszona i pozostawiona przez Turk闚. Po wyzwoleniu wi靖yni odbudowano i przywr鏂ono jej wczeniejszy status, gdy nie zachowa造 si 瘸dne elementy muzu軛a雟kiej architektury. Cerkiew jest jednonawowa, krzy穎wo-sklepieniowa z trzema o速arzami. W 1930 roku zosta造 zako鎍zone prace zwi頊ane z restauracj. Sama cerkiew nie wygl鉅a tak imponuj鉍o, jak katedra Aleksandra Newskiego. Jednak wewn靖rz niej miejscami w pod這dze zamontowane s szklane p造ty, przez kt鏎e mo積a podziwia pozosta這ci starszych cerkwi. Za cerkwi znajduje si gr鏏 Iwana Wazowa, kt鏎y jest dla Bu貪ar闚 tym, kim dla Polak闚 Adam Mickiewicz. w. Zofia jest jednym z najcenniejszych zabytk闚 chrzecija雟kiej architektury na Ba趾anach. Wierzy si, 瞠 cudotw鏎cza si豉 w. Zofii chroni豉 wi靖yni przez wieki, broni豉 j od atak闚 wroga i kl瘰k 篡wio這wych, by zachowa si do dnia dzisiejszego. Po drugiej stronie ulicy znajduj si stragany ze starociami, tak wi璚 przy okazji mo積a zaopatrzy si w jak pami靖k. Po przejciu stragan闚 nale篡 skierowa si ulic na lewo, a po chwili naszym oczom uka瞠 si rosyjska cerkiew w. Miko豉ja (Св. Николай). Cerkiew zosta豉 wybudowana w 1913 roku wed逝g projektu rosyjskiego architekta M. Preobra瞠nskiego w stylu moskiewskich cerkwi z XVII wieku. wi靖ynia by豉 budowana i zdobiona przez rosyjskich mistrz闚 pod przewodnictwem A. Smirnowa, kt鏎y uczestniczy przy budowie katedry Aleksandra Newskiego. Freski namalowano w tradycyjnym stylu moskiewskim. W wi靖yni wystawiona jest ikona w. Aleksandra Newskiego. Wok馧 najwi瘯szej kopu造 symetrycznie wybudowano cztery mniejsze. Wszystkie s poz豉cane. W krypcie wi靖yni znajduje si marmurowa trumna, w kt鏎ej z這穎ne s relikwie pierwszego arcybiskupa cerkwi w. Miko豉ja Serafima.

Id鉍 ca造 czas prosto dotrzemy do Pa豉cu Prezydenckiego. Musimy wej na dziedziniec pa豉cu, gdy w豉nie tam znajduje si Rotunda w. Jerzego (Св. Георги). Jest ona og這szona zabytkiem kultury przez UNESCO. Wybudowana w czasie, kiedy Sofia nosi豉 nazw Serdika. Rotunda zosta豉 naruszona przez Hun闚, po czym znowu zosta豉 zbudowana i przekszta販ona w meczet przez Turk闚. W czasie pracy restauracyjnej zosta造 odkryte trzy warstwy redniowiecznych fresk闚, kt鏎e do XVI w. by造 ukryte pod tynkiem. Wed逝g historyk闚 i archeolog闚 datuje si je na ok. po這w X w. Przedstawiaj one 22 prorok闚, a nad kopu章 znajduje si wieniec symbol ca這ci. T okaza章 kopu喚 datuje si na XIV w., a wewn靖rz niej przedstawiony jest Chrystus, otoczony przez 4 anio堯w. Na wsch鏚 od rotundy znajduj si pozosta這ci rzymskiej wioski. W chwili obecnej cerkiew dzia豉 jako muzeum.

Mi璠zy Pa豉cem Prezydenckim a CUM-em (centrum handlowym), w przejciu podziemnym, usytuowana jest malutka cerkiew w. Petki Samard磨jskiej (Св. Петка Самарджийска). Miejsce to jest dok豉dnym urbanistycznym (jak i geometrycznym) centrum starej Serdiki i dzisiejszej Sofii. Cerkiew jest jedn z najmniejszych redniowiecznych wi靖y zachowanych w stolicy. Zbudowana zosta豉 na fundamentach miejsca kultu z czas闚 rzymskich. Dzisiaj jest ona zabytkiem kultury, nie tylko z powodu unikalnej architektury, ale i fresk闚 z XIV, XV, XVI i XVII w. Freski przedstawiaj sceny biblijne: narodziny, cuda, mier i zmartwychwstanie Jezusa. Cerkiew jest jednonawowa. Sklepienie jest p馧cylindrowe, a centralna absyda p馧kolista. Krypta znajduje si w podwi靖ynnej przestrzeni. Odkryta zosta豉 w wyniku prac archeologicznych po II wojnie wiatowej. Dzi瘯i temu poznajemy historyczny pocz靖ek miasta. W czasie redniowiecza wi靖ynia by豉 patronem mistrz闚 ko雟kich siode nazywanych samarami (st鉅 te nazwa cerkwi). Ludowa legenda g這si, 瞠 pod pod這g wi靖yni zosta pochowany bohater narodowy Bu貪arii Wasyl Lewski. Archeolodzy odkryli kilka szkielet闚 w tym miejscu, jednak jest kwesti sporn, kim byli pogrzebani ludzie. Dzisiaj wi靖ynia jest muzeum, jak r闚nie dzia豉j鉍 cerkwi. Naprzeciwko niej znajduje si statua w. Zofii.

Po stronie centrum handlowego CUM znajduje si najwi瘯szy czynny meczet w Sofii Banja Baszi. Zosta wybudowany w 1576 roku przez tureckiego architekta, kt鏎y wybudowa tak瞠 meczet su速ana Selima w Edrine w Turcji. Przy odrobinie szczcia mo積a zobaczy modl鉍ych si muzu軛an闚.

Po drugiej stronie ulicy (naprzeciw meczetu), zaraz za halami targowymi, znajduje si synagoga, a niedaleko niej koci馧 katolicki, w kt鏎ym odprawiane s msze nie tylko w j瞛yku bu貪arskim, ale r闚nie polskim!

Wracaj鉍 w stron cerkiewki w. Petki przechodzimy na drug stron ulicy. Naszym oczom uka瞠 si cerkiew w. Niedziela (Св. Неделя). Katedra zosta豉 zbudowana w redniowieczu na pozosta這ciach staro篡tnego miasta rzymskiego Serdika. W latach 1856-1863 decyzj Carogrodu wybudowano now wi靖yni na miejscu starej. 16.04.1925 w. Niedziela zosta豉 zniszczona przez organizacj polityczn podczas zamachu na cara Borysa III, po czym zosta豉 ca趾owicie odbudowana. Jeli chodzi o styl, to wi靖ynia przypomina budownictwo bizantyjskie. Wejcie i pod這ga s z ciemnego marmuru. W ca貫j cerkwi znajduj si ikony bu貪arskiego malarza odrodzeniowego Stanis豉wa Dospewskiego. Niedaleko o速arzowej absydy pochowany jest egzarcha J霩ef I (1887-1915). Natomiast w drewnianej skrzyni z這穎ne s relikwie kr鏊a Stefana Urosza II Milutina (1282-1321), kanonizowanego na wi皻ego, obro鎍y wierz鉍ych. Co roku, 27 grudnia o godzinie 11:00, odprawia si msz ku jego pami璚i, w闚czas wynosi si z kaplicy jego koszul. Wierzy si, 瞠 kawa貫czek niej chroni przed z造mi si豉mi i przynosi szczcie.

Id鉍 bulwarem Witosza dotrzemy do Narodowego Pa豉cu Kultury. Mijaj鉍 go z lewej strony skierujemy si na tzw. most zakochanych, z kt鏎ego rozci鉚a si wspania造 widok na g鏎 Witosza, u podn騜y kt鏎ej po這穎na jest Sofia. W tym miejscu nasz spacer dobiega ko鎍a. Jeli jeste bardziej wytrwa造, mo瞠sz oczywicie zwiedza Sofi jeszcze d逝go, bowiem nie s to wszystkie zabytki znajduj鉍e si w stolicy, tylko te najwa積iejsze, kt鏎ych nie wolno pomin寞.


Bibliografia:
http://www.journey.bg
http://bulgarian-monuments.com