Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Dobry kr鏊 Wac豉w

dodany: 30.04.2004 | autor: Wojciech Miko


Artyku przedrukowany z dodatku Turystyka Wielkopolskiej Gazety Wyborczej z dnia 22-23 czerwiec 2002. Przedruk za zgod Autora i Redakcji.

Tak brzmi tytu starej czeskiej kol璠y. Kol璠y o dobrym ksi璚iu Wac豉wie, pniejszym patronie Czech, kt鏎y w豉da ziemiami czeskimi w pierwszej po這wie X wieku. Propagowa i szerzy chrzecija雟two. Skutkiem tych dzia豉 by jednak g喚boki podzia wr鏚 Czech闚. Poganie zmagali si tak瞠 krwawo - z wyznawcami nowej idei. Dodajmy tylko, 瞠 wbrew tytu這wi kol璠y, Wac豉w nie by koronowanym w豉dc Czech.


Pochodz鉍y ze s造nnego rodu Przemylid闚 ksi嘀 Wac豉w by 瘸rliwym neofit. By tak g喚boko przekonany o wy窺zoci nowej wiary, 瞠 nie zawaha si nawet przed z這瞠niem lub闚 czystoci. Trzeba jednak doda, 瞠 by wyj靖kiem nawet wr鏚 najbli窺zych. Jego matka Drahomira oraz brat Boles豉w pozostali przy wierze poga雟kiej.


Kain i Abel

Wac豉w cieszy si z ka盥ej duszy wyrwanej z kr璕u poga雟twa. Tym bardziej ucieszy si, gdy do chrzecija雟twa dojrza jego m這dszy brat, Boles豉w. Jako potwierdzenie przyj璚ia nowej wiary, Boles豉w postanowi ufundowa koci馧 w miejscowoci Stara Boleslav. W 935 roku mia豉 odby si konsekracja kocio豉. Boles豉w zaprosi oczywicie swego brata Wac豉wa, lecz nieoczekiwanie, przyj璚ie w kt鏎ym obaj uczestniczyli przerodzi這 si w k堯tni. Gdy nazajutrz rano, w drodze do kaplicy, Wac豉w zosta zamordowany, sytuacja wydawa豉 si jasna. Boles豉w, markuj鉍 przyj璚ie nowej wiary, postanowi si璕n寞 po w豉dz. Zamordowa w豉snego brata i prawowitego w豉dc Czech! Po tych dramatycznych wydarzeniach rzeczywicie przej像 w豉dz, powstrzyma, cho na kr鏒ko, rozw鎩 idei chrzecija雟kich oraz uzyska, w pe軟i zas逝瞠nie, przydomek Srogi. A Wac豉w zosta kanonizowany, jego he軛 i miecz stanowi dzisiaj narodowe skarby Czech闚. Za Boles豉wa I zmuszono do ekshumacji szcz靖k闚 w. Wac豉wa i przeniesienia ich do kocio豉 na Hradczanach.

Po latach, Boles豉w I tak瞠 zosta zwolennikiem wiary chrzecija雟kiej, co dowodzi, 瞠 konflikt z Wac豉wem by po prostu bezwzgl璠n i krwaw walk o w豉dz. Przy okazji dodajmy, 瞠 Boles豉w I by ojcem Dobrawy, kt鏎ej lub z naszym Mieszkiem I rozpocz像 kr鏒kotrwa造 sojusz polsko-czeski.

To oczywicie tylko jedna z mo磧iwych wersji wydarze. Niepewne s nawet daty roczne opisywanych wydarze. Niekt鏎zy historycy twierdz, 瞠 boles豉wowi 穎軟ierze zamordowali Wac豉wa w praskim kociele w. Jerzego. Po up造wie ponad 1000 lat od tamtych wydarze chyba nie jestemy w stanie jednoznacznie rozstrzygn寞 szczeg馧闚. Ale to ju zmartwienie historyk闚, a nie turyst闚. Nam, przemierzaj鉍ym ulice Z這tej Pragi, wystarczy w zupe軟oci ta ma豉 porcja danych o wi皻ym Wac豉wie.


Z這to w muzeum.

Z patronem Czech spotkamy si w Pradze w kilku miejscach. Zacznijmy od najbardziej znanego. Jest nim Plac Wac豉wa (Vaclavske namesti). Jeden z najwi瘯szych plac闚 Pragi ma 750 metr闚 d逝goci i oko這 60 metr闚 szerokoci. G堯wny bulwar stolicy Republiki Czeskiej. Za這穎ny w XIV wieku, przez szereg lat nazywany Ko雟kim Targiem, poniewa handlowano tu zwierz皻ami i p這dami rolnymi. Obecn nazw ustalono w 1848 roku.

W p馧nocnej czci placu dominuje Muzeum Narodowe. Pot篹ne gmaszysko wzorowane na podobnych budynkach cesarskiego Wiednia zawiera imponuj鉍y i wart obejrzenia marmurowy hol oraz Panteon zas逝穎nych Czech闚. Warto zobaczy tak瞠 przebogate zbiory historyczne, archeologiczne i przyrodnicze (m.in. meteoryty i samorodki z這ta). Muzeum jest oddzielone od placu wielopasmow szerok drog. Dojcie do Muzeum podziemnymi przejciami.


Historia na placu.

Niedaleko Muzeum spogl鉅a na sw鎩 plac z wysoka w. Wac豉w. Konny pomnik tego w豉dcy Czech wykona znany artysta J. V. Myslbek w latach 1912-1913. Okolica Placu t皻ni 篡ciem, zw豉szcza otoczenie pomnika w. Wac豉wa jest aren czasem dziwnych zgromadze czy wyst雷ie. Nawet bez odszukiwania kontekst闚 historycznych i architektonicznych warto po prostu przej si Placem Wac豉wa, by poczu niecodzienn i jedyn w swoim rodzaju atmosfer zabieganej, ale i dostojnej stolicy.

Bowiem wszystko co wa積e w historii Czech dzia這 si w豉nie u st鏕 wi皻ego Wac豉wa. Na tym placu proklamowano w 1918 roku niepodleg這 Czechos這wacji. W 1939 roku przez Plac Wac豉wa przemaszerowa造 okupacyjne wojska III Rzeszy. Gdy w 1968 roku, przy bratniej pomocy wojsk pa雟tw Uk豉du Warszawskiego d豉wiono Prask Wiosn, plac zamkni皻o. Jedzi造 po nim czo貪i z czerwon gwiazd. Do dramatycznych wydarze dosz這 tutaj tak瞠 rok pniej. Przed pomnikiem Wac豉wa zgin像 w samotnym protecie student Uniwersytetu Karola w Pradze, Jan Palach. W 1969 roku dokona samospalenia wyra瘸j鉍 dramatyczny protest przeciw przed逝瘸j鉍ej si obecnoci wojsk radzieckich i niszczeniu idea堯w Praskiej Wiosny. Tam, gdzie Jan Palach protestowa przeciw sowieckiej obecnoci znajduje si dzi miejsce, na kt鏎ym Czesi oddaj ho責 wszystkim walcz鉍ym przeciw komunistycznej dyktaturze. Ostatnie wydarzenia zwi頊ane z placem to listopadowe dni 1989 roku.


Dni, kt鏎e wstrz零n窸y Czechos這wacj.

Gdy komunistyczne w豉dze Czechos這wacji wyda造 zgod na manifestacj w dniu 17 listopada 1989 roku, nikt nie spodziewa si 瞠 w ten spos鏏 rozpocznie si aksamitna rewolucja. Manifestacja mia豉 zako鎍zy si na cmentarzu wyszehradzkim, przy nagrobku poety, Karela Hynka Machy. Marsz zorganizowali prascy studenci w pi耩dziesi靖 rocznic zamkni璚ia czeskich uczelni przez okupanta niemieckiego. M這dzi pra瘸nie pragn瘭i tak瞠 uczci pami耩 Jana Opletala, studenta praskiego Uniwersytetu Karola. By on ofiar brutalnej akcji hitlerowc闚, kt鏎zy 28 padziernika 1939 roku rozp璠zili w Pradze demonstracj zorganizowan w rocznic odzyskania niepodleg這ci przez Czechos這wacj. Ale studenci pami皻ali tak瞠 o innym Janie, Janie Palachu.

Po zako鎍zeniu oficjalnej demonstracji, od cmentarza wyszehradzkiego, z powrotem do centrum miasta ruszy grony i pot篹niej鉍y z ka盥 chwil poch鏚 student闚 i mieszka鎍闚 Pragi nios鉍 transparenty Jan Opletal - Jan Palach, Na Gwiazdk wolno!. Silne kordony czeskiej milicji i s逝瘺y bezpiecze雟twa nie dopuci造 manifestant闚 do pomnika w. Wac豉wa, przed kt鏎ym chcieli odda ho責 pami璚i Jana Palacha. Demonstrant闚 rozp璠zono pa趾ami. By這 wielu rannych. Tak rozpocz窸y si manifestacje, kt鏎e stopniowo doprowadzi造 do rozpadu komunistycznej w豉dzy w Czechos這wacji.

Ju pod koniec listopada 1989 roku pra瘸nie ujrzeli na Placu Wac豉wa stoj鉍ych obok siebie, niedawnego dysydenta Vaclava Havla, sygnatariusza Karty 77 i Aleksandra Dub鋀ka, cz這wieka symbolizuj鉍ego idea造 Praskiej Wiosny z 1968 roku.


Secesja i nie tylko.

Na osobn uwag zas逝guj tak瞠 budynki okalaj鉍e Plac Wac豉wa. Jest wr鏚 nich wiele zabytkowych i bardzo charakterystycznych dla Z這tej Pragi. Wysokie, nierzadko siedmiopi皻rowe, domy mieszcz luksusowe sklepy, hotele, orodki kulturalne, wydawnictwa i lokale rozrywkowe. Wyr騜nia si wr鏚 nich dom handlowy przedwojennego czeskiego potentata obuwniczego Baty. Po aksamitnej rewolucji Dom Obuwia wr鏂i do jego spadkobierc闚. Warto popatrze tak瞠 na ozdobiony secesyjnymi wzorami Grand Hotel Europa z pocz靖ku wieku.


Kr鏊ewskie skarby.

R闚nie wa積e jak plac jest jeszcze jedno miejsce zwi頊ane ze w. Wac豉wem. To jego kaplica w katedrze w. Wita na Hradczanach. Jest bez w靖pienia najpi瘯niejsz z 22 kaplic katedry. Gotyck kaplic wi皻ego Wac豉wa wybudowano w latach 1362-1367. Jest dzie貫m Petera Parlera, ucznia Matuesza z Arras. Dolna cz wewn皻rznych mur闚 kaplicy wy這穎na jest setkami jaspis闚 i ametyst闚 znalezionych w czeskiej ziemi. W przewodnikach pisz o 1372 kamieniach oznaczajacych dat wybudowania kaplicy. Z這cone ciany ozdobione s ponadto freskami przedstawiaj鉍ymi m璚ze雟two w. Wac豉wa. Porodku, w charakterystycznym domku umieszczono relikwie wi皻ego.

W jednej ze cian tej kaplicy znajduje si przejcie do tajemniczej i niedost瘼nej sali, w kt鏎ej zgromadzono insygnia kr鏊ewskie, wr鏚 nich m. in. s造nn koron w. Wac豉wa. To pi瘯ne, z這te nakrycie kr鏊ewskich g堯w ufundowa cesarz Karol IV. Stanowi naprawd wyj靖kowy zabytek i dzie這 sztuki do powiedzie, 瞠 powsta豉 z 2,5 kg z這ta, prawie kilograma pere i blisko 100 kamieni szlachetnych: rubin闚, szmaragd闚 i szafir闚. Wr鏚 kamieni jest jeden z najwi瘯szych na wiecie rubin闚. Prosz policzy i przekona si, jak ci篹ki by los w豉dcy, kt鏎y musia dwiga te kilogramy na swojej g這wie!

W dzisiejszych czasach, w dobie demokracji, znaczenie korony, ber豉 i jab趾a jest oczywicie ju tylko historyczne. Jednak dla wielu pokole Czech闚, korona wi皻ego Wac豉wa by豉 bardzo istotnym symbolem. Kojarzy豉 si bowiem z obecn w wiadomoci i przez wiele lat niemo磧iw do zrealizowania ide pa雟twowotw鏎cz Czech闚.


Gdzie s klucze?

Komora skarbca zamkni皻a jest na siedem jak w bajce - zamk闚. I jak w bajce po jednym z kluczy posiada siedem r騜nych osobistoci czeskich. S wr鏚 nich m. in.: prezydent Republiki, premier rz鉅u i prymas Czech. Klejnoty kr鏊ewskie nie s og鏊nie dost瘼ne; zobaczy je mo積a tylko przy okazji wyj靖kowo wa積ych wi靖 pa雟twowych i, jak s造sza貫m, tylko w latach przest瘼nych. Mo積a natomiast zobaczy kopie klejnot闚 kr鏊ewskich w pa豉cu Lobkovic闚 (niedaleko Z這tej Uliczki).

Czesi uwielbiaj bajki, legendy i podania. Tak瞠 z koron w. Wac豉wa zwi頊ana jest ciekawa opowie. W 1941 roku prezydent Protektoratu Czech i Moraw Emil Hacha przekaza kr鏊ewskie skarby wraz z kompletem siedmiu kluczy Rienhardowi Heydrichowi, niemieckiemu namiestnikowi Protektoratu. Po uroczystym wzi璚iu regali闚 pod opiek rz鉅u niemieckiego, Heydrich nie m鏬 powstrzyma si od przymierzenia Korony wi皻ego Wac豉wa. Jednak nied逝go po tym zgin像 w zamachu przygotowanym przez czeski ruch oporu. Zdaniem Czech闚 to kolejny przejaw opieki, kt鏎 w. Wac豉w otacza ich pa雟two.

Gdy b璠ziemy zwiedza Prag, nie zapomnijmy o odwiedzeniu miejsc zwi頊anych z dobrym kr鏊em Wac豉wem, patronem kraju naszych po逝dniowych s零iad闚!


Informacje praktyczne:
Dojazd: Wszystkie dane o tym jak dojecha i co zwiedzi w Pradze s og鏊nodost瘼ne. W Internecie znajdziemy mn鏀two stron, tak瞠 prywatnych, przygotowanych z myl o turystach wybieraj鉍ych si do Pragi. Bo mi這ci do Pragi zarazi這 si ju bardzo wielu ludzi na ca造m wiecie.
W Pradze: Plac Wac豉wa znajduje si w dzielnicy Nove Mesto. Dojazd do p馧nocnej czci placu metrem - linia 鄴速a (B) lub zielona (A), przystanek Mustek. Do czci po逝dniowej tak瞠 metrem - linia zielona (A) lub czerwona (C), przystanek Muzeum. Dojazd na Hrad m. in. tramwaj 22. Doskona造m i tanim - sposobem na przemieszczanie si po Pradze s tramwaje i metro. We wszystkich rodkach transportu miejskiego obowi頊uj te same bilety. Przy d逝窺zym pobycie warto kupi bilet na ca章 sie od razu na kilka dni.
Noclegi: Planuj鉍 wyjazd i nocleg w Pradze trzeba niestety przygotowa si na niema造 wydatek. Ceny s raczej europejskie. Najta雟zy nocleg we w豉snym pokoju kosztuje oko這 300 koron od osoby (w akademikach na Strahovie, niedaleko jednego z najwi瘯szych w Europie stadion闚 pi趾arskich).
Internet:
www.pruvodce.com/ubytovani - bogaty zestaw adres闚 miejsc noclegowych z wyszukiwark, do tego sporo informacji o zamkach, muzeach, imprezach. Nie tylko w Pradze, ale i w ca貫j Republice.
www.praha.cz - oficjalna strona czeskiej stolicy zawiea mn鏀tw obie蕨cych danych o miecie i jego zabytkach. Tak瞠 niezb璠ne adresy.
www.abaka.com/Czech/Strahov adres do hotelu studenckiego na Strahovie (z mo磧iwoci rezerwacji przez Internet). Ceny jak na Prag bardzo przyst瘼ne.
www.infoczechy.pl - dobry polski serwis informacyjny zawiera m. in. plan praskiego metra i dane o us逝gach komunikacji miejskiej. Na tej stronie mo瞠my tak瞠 zarezerwowa noclegi w wi瘯szych miastach Republiki Czeskiej.