Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Automobile z Moraw

dodany: 22.03.2004 | autor: Wojciech Miko


Artyku przedrukowany z dodatku Turystyka Wielkopolskiej Gazety Wyborczej z dnia 12-13 padziernika 2002. Przedruk za zgod Autora i Redakcji.

Kop鷡vnice s du篡m, przemys這wym miastem po這穎nym na p馧nocy Moraw. Rodzinne miasto znanego olimpijczyka Emila Zatopka s造nie na ca造 wiat z wielkiej fabryki samochod闚.


Centrum miasta le篡 na terenie dawnej osady Celt闚. Pierwsza wzmianka o Kop鷡vnicach pochodzi z ko鎍a XIV wieku. Mniej wi璚ej w tym samym czasie powsta pobliski tramberk. Jednak po latach, Kop鷡vnice sta造 si miastem przemys這wym, a w tramberku atmosfera czeskiej prowincji, znanej z opowiada Hrabala, wydaje si wr璚z namacalna. Oba miasta mo積a zwiedzi w czasie ca這dniowej wycieczki pieszej.


Fabryka powoz闚

G堯wn atrakcj Kop鷡vnic jest Muzeum Techniki. Nazwa nieco na wyrost, poniewa prezentowane s tutaj wy章cznie produkty miejscowym zak豉d闚 samochodowych Tatra. W przestronnych wn皻rzach, na kilku poziomach zgromadzono ponad 50 oryginalnych lub zrekonstruowanych samochod闚, stanowi鉍e chlub najpierw monarchii Austro-W璕ierskiej, potem Republiki, a w ko鎍u komunistycznej Czechos這wacji. Wszystko zacz窸o si od Ignaca ustali (Schustali), przedsi瑿iorczego mieszka鎍a Kop鷡vnic. W 1850 roku ten syn miejscowego gospodarza za這篡 warsztat, w kt鏎ym rozpocz像 produkcj powoz闚. Poniewa liczba zam闚ie ros豉, ustala zbudowa nowy zak豉d produkcyjny na skraju osady. Dzi瘯i sta貫j trosce o wysok jako swoich produkt闚, m鏬 z powodzeniem sprzedawa swoje powozy nawet do odleg造ch miast monarchii.


Limuzyny dla prezydenta

W 1881 roku do tramberku doprowadzono kolej 瞠lazn. Dla energicznego ustali by to czytelny sygna do rozszerzenia produkcji. W jego zak豉dach rozpocz皻o produkcj wagon闚 kolejowych. To nie koniec nowoci. W 1897 roku mia miejsce kolejny historyczny moment. Bramy zak豉du opuci pierwszy w monarchii samoch鏚. Nazywa si Pr酲ident. Jego rekonstrukcja zdobi dzi pierwsz sal muzeum. Tak rozpocz窸a si produkcja samochod闚 na Morawach. Powstawa造 coraz to nowe modele. Po pierwszej wojnie wiatowej produkcja trwa豉 nadal. Produkowano tu mi璠zy innymi luksusowe limuzyny znane z film闚 dokumentalnych. Pi耩 takich samochod闚 zam闚iono dla Praskiego Zamku, jedzi nimi m. in. prezydent T. G. Masaryk. Samochody ze znaczkiem Tatra produkowano w wielu wersjach, by造 wr鏚 nich wozy stra瘸ckie, sanitarki, pojazdy wycigowe i ci篹arowe. Dla wojska zbudowano te trzyosiowe ciekawie wygl鉅aj鉍e d逝gie pojazdy. Wszystkie opisane modele mo積a zobaczy w salach muzeum. Warto zwr鏂i uwag na ciekaw aran瘸cj. Diorama, w kt鏎ej prezentowany jest samoch鏚 stra瘸cki zawiera obraz p這n鉍ego domu oraz sylwetki stra瘸k闚 w akcji. Podobnie inne pojazdy s jakby wkomponowane w otoczenie, kt鏎e ma obrazowa ich przeznaczenie.

Koniecznie przyjrzyjmy si modelowi z 1933 roku o nazwie Tatra V570. Jest bardzo podobny do powszechnie znanego VW garbusa. Oficjalnie nikt nie przyznaje si do tego, kto od kogo ci鉚n像 konstrukcje. Jednak podobie雟two nie mo瞠 by przypadkowe. Pi瘯nie prezentuje si te przedwojenny model z trzema wiat豉mi g堯wnymi pokryty metalicznym b喚kitnym lakierem. Auto wprost stworzone dla Bonda.


Ci篹ar闚kami w wiat

Po drugiej wojnie wiatowej wznowiono produkcj samochod闚 osobowych. I tak jak wczeniej, Tatrami jedzili przyw鏚cy pa雟twa. Swoj Tatr mia m. in. prezydent Gottwald. A pi瘯ny kremowy kabriolet podarowano swego czasu Stalinowi. Jednak ogromna konkurencja na wiatowych rynkach samochodowych doprowadzi豉 do tego, 瞠 osobowe Tatry traci造 popularno. Nie pomog造 nawet pr鏏y nawi頊ania wsp馧pracy z w這skimi projektantami nadwozi. Wydaje si, 瞠 w krachu produkcji samochod闚 osobowych mog造 mie te swoje znaczenie sztywne i nieefektywne regu造 gospodarki socjalistycznej. Jednak uda這 si uratowa produkcj samochod闚 ci篹arowych. Z czasem produkcja ci篹kich wywrotek sta豉 si czesk specjalnoci. W dolnych pomieszczeniach muzeum stoi kilka ogromnych i przysadzistych ci篹ar闚ek, znanych tak瞠 z polskich dr鏬.

Jednak dla mnie najciekawszym eksponatem s autosanie. Ten czterodrzwiowy pojazd na p這zach, nap璠zany umieszczonym z ty逝 mig貫m, jest naprawd wyj靖kowym okazem. Innym, nie mniej ciekawym obiektem jest wykonany w dw鏂h egzemplarzach mikrobus Tatra 805, kt鏎ym w latach 1959-1964 czescy podr騜nicy Hanzelka i Zikmund objechali ca章 Azj. Dla porz鉅ku dodam jeszcze tylko, by zwr鏂i uwag na prezentowan na wystawie ogromn Tatr 815 GTC. W latach 1987-1990, w d逝g podr騜 dooko豉 wiata wyruszy豉 ni pi璚ioosobowa za這ga. I ju na koniec. Przed budynkiem muzeum wystawiono poci鉚 zwany S這wack Strza章. Tym oryginalnym i swego czasu luksusowym pojazdem szynowym jedzi prezydent przedwojennej Czechos這wacji, T. G Masaryk.

Wyprawa do Kop鷡vnic to wycieczka w wiat techniki. Ale wystarczy tylko przej niebieskim szlakiem na szczyt Bila hora i zej do tramberku, by m鏂 podziwia inny wiat. wiat dziej闚 prehistorycznych, wiat nenadertalczyk闚 i pi瘯ny wiat czeskich legend.


Informacje praktyczne:
Kop鷡vnice i tramberk le蕨 na p馧nocnych Morawach. Dojecha tu mo積a np. z Ostravy oko這 40 km. Muzeum techniki czynne jest codzienie przez ca造 rok opr鏂z poniedzia趾闚, od 9.00 do 16.00, w lecie godzin d逝瞠j. Obok kasy muzeum znajduje si sklep, w kt鏎ym na pewno znajd co dla siebie modelarze. Jest te ma豉 kawiarenka internetowa. Ceny bilet闚: doroli 50 koron, bilet ulgowy 20 koron. Fotografowanie jest bezp豉tne. Tu przy muzeum postawiono niedawno market, kt鏎y czciowo zas豉nia 豉dny i nowoczesny budynek muzeum.
W Internecie: www.tatramuseum.cz - strona dok豉dnie opisuj鉍a kop鷡vnickie Muzeum Techniki, www.tatra.cz oficjalna strona fabryki samochod闚 Tatra, mo積a z niej ci鉚n寞 kr鏒kie filmy reklamowe lub wygaszacze ekranu z ci篹ar闚kami, www.koprivnice.cz - oficjalna strona miasta, gdzie umieszczono wszystko to, co odwiedzaj鉍ym Kop鷡vnice mo瞠 by potrzebne, m. in. adresy i opisy wycieczek. Centrum Informacji Turystycznej - ic@kdk.cz.