Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Split

dodany: 21.12.2002 | autor: Kuba Be速owski


Na prze這mie III i IV w. n.e., na rozkaz cesarza Dioklecjana powsta olbrzymich rozmiar闚 pa豉c. St鉅 w豉nie pochodzi jego nazwa - Pa豉c Dioklecjana. Pa豉c stan像 nad brzegiem morza. Ma form czworoboku, na wz鏎 warownego obozu rzymskiego. Sam pa豉c jest przyk豉dem szczytu osi鉚ni耩 architektury rzymskiej w okresie pnego cesarstwa. Z czasem luksusowy pa豉c przeistoczy si w miasto, kt鏎e przyj窸o nazw Split (od 豉c. Spalatum). Mieszka鎍y zaczynaj jego przebudow w obr瑿ie mur闚, tworz鉍 miasto adekwatnie do w豉snych potrzeb. W ten spos鏏 powstaj nowe ulice i budynki mieszkalne, zostaje zagospodarowana cz powierzchni podziemnej zwanej podrumi.

Do rozwoju miasta Split wydatnie przyczynili si wi璚i m璚zennicy, pochodz鉍y z pobliskiej Salony, kt鏎ych relikwie zaczyna si przenosi do nowego miasta. Jeden z nich w. Duje zostaje patronem miasta. Mniej wi璚ej w tym samym czasie przenosz si r闚nie do Splitu w豉dze cywilne (civitas), b璠鉍e 闚czesn oznak samodzielnoci ka盥ego miasta.

Dzisiejszy Spalatum jest jednym z najwi瘯szych port闚 (hr. luka) na wybrze簑 chorwackim. Jest to miasto licz鉍e kilkaset tysi璚y mieszka鎍闚, zawsze umiechni皻ych i skorych do pomocy. Z g鏎uj鉍ej nad miastem g鏎y Marjan pokrytej lasem iglastym, rozprzestrzenia si wspania造 widok na szeroki bulwar, obsadzony palmami, uginaj鉍ymi si tak jakby chcia造 przywita przybysz闚 i 篡czy im mi貫go dnia. Ostatnie badania naukowe wskazuj jednak, 瞠 igie趾i owych iglastych drzew zosta造 zaatakowane szczeg鏊nie zjadliwe szkodniki. Z powodu niebywa貫j, jak na grudzie, wysokiej temperatury, mo積a z tego powodu spodziewa si lekkiego rozrzedzenia lasu.

Rozleg貫 przestrzenie pa豉cu zawsze s wype軟ione turystami, kt鏎zy - nie bacz鉍 na por roku - zachwycaj si urokami tego miasta. Urokliwych miejsc doprawdy nie brakuje; wystarczy przekroczy pr鏬 jednej z trzech wielkich bram - 疾laznej, Srebrnej lub Z這tej, prowadz鉍ych ku rodkowi pa豉cu, a trudno b璠zie si powstrzyma, by nie zajrze do ka盥ego, nawet najbardziej ukrytego miejsca. I nie wa積e jest, czy b璠zie to legalne...

Uwa瘸 jednak nale篡, by si nie zgubi w tych w零kich uliczkach. Mo積a bowiem b章dzi godzinami, a i tak trudno b璠zie si stamt鉅 wydosta. Zwiedzaj鉍 miasto nie nale篡 si spieszy. Dobrze jest zaplanowa zwiedzanie i roz這篡 je na kilka dni. Wartych zwiedzenia miejsc nie brakuje. B璠鉍 w Splicie nale篡 oczywicie odwiedzi wspania貫 omiok靖ne mauzoleum i przyleg章 wie輳 pod wezwaniem w. Duje, z kt鏎ej panoram miasta b璠ziemy mie jak na d這ni. Wyposa瞠nie wn皻rza jest prawdziw mieszank styl闚: roma雟kiego, gotyckiego i barokowego.

B璠鉍 ma造m ch這pcem wszed貫m schodami zrobionymi, z desek na sam szczyt wie篡, aby podziwia widoki. Jednak po wejciu na sam g鏎 zorientowa貫m si, 瞠 przewity pomi璠zy szczeblami s tak du瞠, 瞠 mog zobaczy g這wy wchodz鉍ych ludzi. Ugi窸y si pode mn nogi i najnormalniej na wiecie rozp豉ka貫m si, czekaj鉍 na kogo, kto mnie stamt鉅 sprowadzi. Wtedy dowiedzia貫m si, 瞠 mam l瘯 wysokoci. Ta ma豉 dygresja niech was jednak nie zniech璚a do odwiedzin wspomnianego miejsca.

Wychodz鉍 z mauzoleum, zachwyceni panoram miasta, b璠ziemy mogli t rado przela na napiwek dla kelnera. Gdy wyjdziemy z wie篡 ujrzymy bowiem mn鏀two parasoli przeciws這necznych oraz ludzi gaworz鉍ych przy ma貫j fili瘸nce kawy i - obowi頊kowo - przy szklance wody (za wod w Chorwacji oczywicie nie zap豉cimy). Dziedziniec wraz z przyleg造m przedsionkiem mieszka鎍y nazywaj Peristil. Peristil jest tak瞠 miejscem, gdzie mo積a zakupi przer騜ne rzeczy, pami靖ki i inne drobiazgi. Mo積a te zosta sportretowanym przez miejscowego mistrza grafiki.

Kieruj鉍 si na zach鏚, w stron wzg鏎za Marjan, dotrzemy do Placu Narodowego, pieszczotliwie przez mieszka鎍闚 Splitu nazywanego - Pjac. Tutaj zobaczymy ratusz z loggi, zbudowany w stylu weneckim, w kt鏎ym dzi mieci si Muzeum Etnograficzne. Zobaczymy r闚nie pi瘯nie zdobione mieszcza雟kie pa豉ce (Pa豉c Tartaglia, Pa豉c Milesi) i baszt Hrvojeva - wie輳 (hr. kula), wzniesiona przez Wenecjan w XV wieku.

Zwiedzaj鉍 zabytki, z pewnoci potrzebujemy si造, a si喚 czerpiemy z jedzenia. W miecie dzia豉 wiele r騜nego rodzaju restauracji i kawiarenek. Miejscowa kuchnia wiele nie r騜ni si od kuchni reszty Dalmacji. Tak wi璚 mo積a tu liczy g堯wnie na owoce morza (limaki, ma鹵e, omiornice). W luksusowych restauracjach (bardzo polecam) mo瞠my zam闚i prut (wieprzowina w璠zona przez oko這 rok czasu na wietrze zwanym bura), paszki ser (kozi ser, produkowany na wyspie Pag,) czy czarne ri穎to. Jeli natomiast szukamy czego niedrogiego, ale smacznego, to najlepiej uda si poza mury pa豉cu, gdzie jest mn鏀two budek typu fast-food. M這dzie splicka, gdy zamierza zje co takiego, m闚i, 瞠 idzie na tople, czyli dos這wnie t逝macz鉍 na ciep貫. Ciep貫 to przede wszystkim 熰vap鋱熵 czyli paluszki z mi瘰a mielonego i pljeskavica, u nas znany jako hamburger. Nie mia豚ym pomin寞 burek, czyli ciasto francuskie przek豉dane serem, mi瘰em lub owocami.

Miasto zaczyna t皻ni 篡ciem w godzinach wieczornych. Zm璚zeni s這鎍em ludzie szukaj ukojenia w przytulnych pubach i kawiarenkach, popijaj鉍 sobie wino bia貫 lub czerwone, wymieszane z wod mineraln lub zwyk章. Podsumowuj鉍, Split jest wspania造m miejscem dla mi這nik闚 architektury. Miejscem, kt鏎ego kuchnia trafi w gusta nawet najwybredniejszych. Miejscem, kt鏎e nas zauroczy klimatem i sprawi, 瞠 b璠ziemy wraca do niego i wraca...

Split ma swoj niepowtarzaln dusz...