Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Na Wyszehradzie

dodany: 04.11.2002 | autor: Wojciech Miko


Artyku przedrukowany z dodatku Turystyka Wielkopolskiej Gazety Wyborczej z dnia 30 czerwca 2001. Przedruk za zgod Autora i Redakcji.

"Miasto widz ogromne, a s豉wa jego gwiazd dosi篹e...". Tymi s這wami, wypowiedzianymi na wzg鏎zu wyszehradzkim, legendarna ksi篹niczka Libusza przepowiedzia豉 przysz章 s豉w i wielko czeskiej Pragi.


Te na po造 legendarne czasy opisuje Alois Jir嫳ek w wydanych pod koniec XIX wieku Starych podaniach czeskich. Opowieci historyczne wykorzystywa Jir嫳ek do zada edukacyjnych i politycznych, bior鉍 w ten spos鏏 udzia w walce o odrodzenie narodowe Czech闚. Podobn rol spe軟ia造 u nas podania o Kraku i Wandzie czy te legendy o Lechu, Czechu i Rusie.

Na po逝dnie od centrum

Wzg鏎ze wyszehradzkie jest jednym z ciekawszych miejsc czeskiej stolicy. Wznosi si na prawym brzegu We速awy, na po逝dnie od centrum miasta. Jednodniowi turyci tu nie docieraj; ten kto wpad do Pragi na jeden lub dwa dni ogranicza si najczciej do zwiedzenia Hradczan, mostu Karola, placu Wac豉wa, 篡dowskiej dzielnicy Josefov lub Rynku Starego Miasta. Wyszehrad (Vyehrad) by siedzib pierwszych w豉dc闚 Czech. Najstarsze budowle na Wyszehradzie pochodz z X wieku. Tu znajduje si jeden z najstarszych praskich zabytk闚 - roma雟ka rotunda w. Marcina. W ci鉚u wiek闚 istnienia gr鏚 wzniesiony na wzg鏎zu by wielokrotnie przebudowywany i zmieniany. W XVIII wieku, za panowania Habsburg闚 wzg鏎ze umocniono. Powsta豉 pot篹na twierdza okolona murem z czerwonej ceg造, do kt鏎ej prowadzi造 ogromne bramy. Na wzg鏎zu powsta造 koszary wojskowe.

Odpoczynek na wzg鏎zu

Obecnie wzg鏎ze wyszehradzkie jest przede wszystkim miejscem spacer闚 i odpoczynku. Bardzo urozmaicon zabudow mo積a podziwia w czasie spaceru wzd逝 korony mur闚. Z wysokich stok闚 Wyszehradu roztaczaj si przepi瘯ne i panoramiczne widoki na We速aw, Hradczany oraz na ca章 zachodni cz Pragi. Wycieczka na wzg鏎ze wyszehradzkie to doskona造 spos鏏 na odpoczynek od wielkomiejskiego t這ku i zgie趾u, kt鏎y panuje w centrum Pragi. Do najciekawszych budowli Wyszehradu zaliczany jest koci馧 w. Piotra i Paw豉, z bogato zdobionym portalem, przebudowany w po這wie XIX wieku oraz wspomniana ju roma雟ka rotunda w. Marcina. Przemierzaj鉍 wzg鏎ze wyszehradzkie trafimy jeszcze do ruin bazyliki w. Wawrzy鎍a oraz na plac przykocielny gdzie dominuj cztery wielkie pos鉚i d逝ta J. V. Myslbeka.

Cmentarz Zas逝穎nych

Najwa積iejszym miejscem na wzg鏎zu wyszehradzkim jest niewielki cmentarz przylegaj鉍y do kocio豉 w. Piotra i Paw豉. Lokalizacj cmentarza na ustalono na fali entuzjazmu zwi頊anego z ruchem odrodzenia narodowego Czech闚. Usytuowano go w miejscu starszego cmentarza, istniej鉍ego tu od XVII wieku. Otoczony jest wybudowanymi w 1902 roku arkadami, w cieniu kt鏎ych umieszczone s grobowce. Pomys這dawcy za這瞠nia nowego cmentarza na Wyszehradzie pragn瘭i, by Cmentarz Zas逝穎nych sta si symbolicznym i swoistym pomnikiem odrodzonego pa雟twa czeskiego, a zw豉szcza jego kultury i sztuki. I tak si sta這. Na niewielkiej powierzchni cmentarza spotykamy groby ludzi znanych z kart podr璚znik闚 historii sztuki. Nawet w czasach panowania czeskiego socjalizmu na cmentarzu wyszehradzkim znajdowali miejsce swojego ostatniego spoczynku zas逝瞠ni artyci, pisarze, poeci i aktorzy. Wr鏚 wielu grob闚 na wyszehradzkim cmentarzu znajdziemy nagrobki s造nnych kompozytor闚 Dvo鷻ka i Smetany, pisarza i publicysty Karela apka, kt鏎y by przyjacielem pierwszego prezydenta Republiki Toma Garrique Masaryka oraz poety romantycznego Karela Hynka M塶hy (1810-1836). Najwi瘯szym pomnikiem na cmentarzu wyszehradzkim jest symboliczny Slav璯, stanowi鉍y zbiorow mogi喚-pomnik artyst闚, mi璠zy innymi malarza Alfonsa Muchy i rzebiarza J. V. Myslbeka. Ze wzgl璠u na ograniczony teren groby artyst闚 i pisarzy s rozmieszczone bardzo g瘰to. Nagrobki maj bardzo r騜ne kszta速y i wielkoci. Dzi瘯i temu ca這 cmentarza sprawia wra瞠nie wielkiej r騜norodnoci i bogactwa formy.

Pami皻ny rok 1989

Tak瞠 wsp馧czesne dzieje Czech zwi頊ane s z Wyszehradem. Gdy komunistyczne w豉dze Czechos這wacji wyda造 zgod na manifestacj w dniu 17 listopada 1989 roku, nikt nie spodziewa si 瞠 w ten spos鏏 rozpocznie si aksamitna rewolucja. Manifestacja mia豉 zako鎍zy si na cmentarzu wyszehradzkim, przy nagrobku Karela Hynka M塶hy. Marsz zorganizowali prascy studenci w pi耩dziesi靖 rocznic zamkni璚ia czeskich uczelni przez okupanta niemieckiego. M這dzi pra瘸nie pragn瘭i tak瞠 uczci pami耩 Jana Opletala, studenta praskiego Uniwersytetu Karola. By on ofiar brutalnej akcji hitlerowc闚, kt鏎zy 28 padziernika 1939 roku rozp璠zili w Pradze demonstracj zorganizowan w rocznic odzyskania niepodleg這ci przez Czechos這wacj. Ale studenci pami皻ali tak瞠 o innym Janie. W styczniu 1969 roku zgin像 Jan Palach, kt鏎zy w samotnym i rozpaczliwym protecie przeciw obecnoci wojsk radzieckich i polityce "normalizacji" dokona samospalenia na Placu Wac豉wa. Trzeba doda, 瞠 ofiar podobnej desperacji by w miesi鉍 pniej jeszcze jeden Jan, Zaj獳, ucze szko造 redniej. Po zako鎍zeniu oficjalnej demonstracji, od cmentarza wyszehradzkiego, z powrotem do centrum miasta ruszy grony i pot篹niej鉍y z ka盥 chwil poch鏚 student闚 i mieszka鎍闚 Pragi nios鉍 transparenty Jan Opletal - Jan Palach, Na Gwiazdk wolno!. Silne kordony czeskiej milicji i s逝瘺y bezpiecze雟twa nie dopuci造 manifestant闚 do pomnika w. Wac豉wa, przed kt鏎ym chcieli odda ho責 pami璚i Jana Palacha. Demonstrant闚 rozp璠zono pa趾ami. By這 wielu rannych. Tak rozpocz窸y si manifestacje, kt鏎e stopniowo i pokojowo doprowadzi造 do rozpadu komunistycznej w豉dzy w Czechos這wacji.

Ju pod koniec listopada 1989 roku pra瘸nie ujrzeli na Placu Wac豉wa stoj鉍ych obok siebie, niedawnego dysydenta Vaclava Havla, sygnatariusza Karty 77 i Aleksandra Dub鋀ka, cz這wieka symbolizuj鉍ego idea造 Praskiej Wiosny z 1968 roku. Tam, gdzie Libusza przepowiedzia豉 wielko Pragi, po wielu, wielu latach rozpocz窸a si demonstracja pra瘸n, kt鏎a da豉 pocz靖ek aksamitnej rewolucji. Czy trzeba lepszego przyk豉du ilustruj鉍ego zwi頊ek historii i wsp馧czesnoci?

Informacje praktyczne:

Wszystkie dane o tym jak dojecha i co zwiedzi w Pradze s 豉two dost瘼ne. Wszelkich informacji mo瞠 dostarczy prawie ka盥y z wielu r騜nych przewodnik闚. W Internecie znajdziemy mn鏀two stron przygotowanych nawet przez obcokrajowc闚. Bo mi這ci do Pragi bardzo 豉two si zarazi i ... bardzo trudno si z niej wyleczy.

Doskona造m - i tanim - sposobem na przemieszczanie si po Pradze s tramwaje, autobusy i metro. System komunikacji miejskiej jest w pe軟i zintegrowany. We wszystkich rodkach transportu miejskiego obowi頊uj te same bilety. Przy d逝窺zym pobycie warto kupi bilet na ca章 sie wa積y przez siedem dni za 250 koron (oko這 30 z). Dojazd na Vyehrad z centrum Pragi: od Muzeum Narodowego przy V塶lavsk n嫥鮀t nale篡 przejecha czerwon lini metra (linia C) dwa przystanki w kierunku Haje, wysiadamy na przystanku Vyehrad. Ulic Na Pankr塶i dojdziemy do Wyszehradu przez bramy Taborsk i Leopoldow. Na terenie wzg鏎za znajduje si restauracja i bar, jest tak瞠 punkt sprzeda篡 pami靖ek.

Planuj鉍 nocleg w Pradze trzeba niestety przygotowa si na niema造 wydatek. Ceny s raczej europejskie. Najta雟zy nocleg w nieco sparta雟kich warunkach kosztuje oko這 300 koron od osoby (w akademikach na Strahovie).

W Internecie: www.hrad.cz - oficjalna strona Prezydenta Vaclava Havla, www.cdrail.cz - rozk豉dy jazdy czeskich kolei i autobus闚, www.DolnySlask.com - prywatna witryna z opisem atrakcji Dolnego l零ka i linkami do obszernego katalogu miejsc noclegowych w Pradze. www.infoczechy.pl - dobry polski serwis informacyjny zawiera m. in. plan praskiego metra i dane o us逝gach komunikacji miejskiej. Na tej stronie mo瞠my tak瞠 zarezerwowa noclegi w wi瘯szych miastach Republiki Czeskiej.


Opis zdj耩:
Zdj璚ie nr 1: Gr鏏 Karela apka (1890-1938), pisarza i publicysty z lat pierwszej Republiki.
Zdj璚ie nr 2: Cmentarz Zas逝穎nych na Wyszehradzie.
Zdj璚ie nr 3: Portal kocio豉 w. Piotra i Paw豉 na Wyszehradzie.