Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Iwan Wazow (bg)

dodany: 22.03.2004 | przygotowa: Damian Walisko


Najwi瘯szy i najs造nniejszy pisarz bu貪arski urodzi si w... Sopocie. Jak to?...zapyta ma這 obeznany z realiami bu貪arskimi slawista, o zwyk造ch zjadaczach chleba nie wspominaj鉍. Czy odwiedzaj鉍 miasto ze s造nn festiwalow Oper Len i wrzynaj鉍ym si daleko w morze molem, nie min瘭ibymy mo瞠 gdzie przypadkiem pomnika tak wybitnej osobistoci? Nic z tego. Nasz nadmorski kurort nie ma monopolu na swoj nazw. Sopot tak nazywa si r闚nie niewielkie podbelgradzkie miasto oraz miasteczko w rodkowej Bu貪arii, chocia w tym przypadku bardziej interesuje nas bu貪arski imiennik. Mo瞠 zatem nasze festiwalowe miasto powinno z tymi miejscowociami rozwin寞 wsp馧prac w ramach Partnerstwa miast? To zagadnienie pozostawmy ju raczej rajcom miejskim, a sami przyjrzyjmy si biografii s造nnego poety i prozaika bu貪arskiego.

Iwan Minczew Wazow przyszed na wiat 27. czerwca 1850 roku. Uczy si najpierw w rodzinnym Sopocie, a nast瘼nie w P這wdiwie. W latach 1870 1874 przebywa jako kupiec w Rumunii, dok鉅 wys豉 go ojciec. Tam nawi頊a kontakty z emigrantami bu貪arskimi, kt鏎zy przygotowywali powstanie przeciwko Turcji. Z powodu kl瘰ki powstania uda si do Rosji i wst雷i do wojska rosyjskiego. Po zwyci瘰twie Rosji z Turcj w wojnie 1877 1878, powr鏂i do wyzwolonego kraju. Pracowa jako urz璠nik s鉅owy, a w roku 1897 zosta ministrem owiaty.

Pisarz by czynnie zaanga穎wany w 篡cie polityczno-spo貫czne swojej ojczyzny. Jego tw鏎czo zabarwiona by豉 silnymi akcentami dydaktycznymi i stanowi豉 znakomit ilustracj walk narodowowyzwole鎍zych prze這mu XIX i XX wieku. Czerpi鉍y inspiracje z europejskiego romantyzmu Wazow, uznawany by za g堯wnego reprezentanta realizmu w literaturze bu貪arskiej.

Jego najs造nniejszym utworem jest powie Pod jarzmem (Pod igoto). T najs造nniejsz epopej bu貪arsk napisa w Odessie (1888), dok鉅 musia wyjecha, gdy dyktatorsk w豉dz w kraju sprawowa Stambo這w. Przedstawia ona cierpienie narodu bu貪arskiego pod tytu這wym tureckim jarzmem, walk Bu貪ar闚 z wrogiem podczas tragicznego powstania w 1876 roku i ich niepohamowane pragnienie wolnoci.

Inne jego utwory prozatorskie to mi璠zy innymi: Niemili i niekochani (1883), Kr鏊owa Kaza豉rska (1903), wi皻os豉w Terter (1907). W powieciach i opowiadaniach przedstawia idee niepodleg這ciowe lub problematyk spo貫czno-obyczajow. Utwory liryczne Wazowa mia造 charakter patriotyczny, ukazywa造 ojczyste pejza瞠, podejmowa造 w靖ki mi這sne, zawiera造 g喚bokie refleksje. Spor鏚 licznych tomik闚 poezji warto wymieni takie jak: Zwukowe, Tygite na By貪arija, Epopeja na zabrawenite, Luleka mi zamirisa, Kakwo pee p豉ninata, Ne szte zagine, Majska kitka, Praporec i gus豉. Ponadto by autorem dramat闚 S逝瘺ogonci (1903) i Kym propast (1910).

Wazow zmar dnia 22. wrzenia 1921 roku w Sofii, jako najwi瘯szy pisarz narodowy, powszechnie czczony przez nar鏚 bu貪arski.

Rodzinne miasto pisarza, na jego cze, przemianowano na Wazowgrad. Jednak po pewnym czasie powr鏂i這 ono do swojej wczeniejszej, robi鉍ej tyle zamieszania wr鏚 Polak闚, nazwy Sopot.