Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Josip Tito

dodany: 09.12.2002 | przygotowa: Tomasz Illg


Josip Tito (w豉c. Josip Broz). Polityk. Bohater narodowy. Cz這wiek-legenda. Urodzi si w 1892 r. w Kumrovcu (przy granicy chorwacko-s這we雟kiej), jako jedno z pi皻naciorga dzieci Franja Broza (Chorwata) i Marii Javerek (S這wenki). Od 1910 r. cz這nek partii socjaldemokratycznej. W czasie I wojny wiatowej walczy w szeregach armii austriackiej, w 1915 r. trafi do niewoli rosyjskiej. Po wojnie wst雷i do Armii Czerwonej. Od 1920 cz這nek Komunistycznej Partii Jugos豉wii (KPJ), wi瞛iony za dzia豉lno polityczn. Pi像 si szybko po szczeblach politycznej kariery, w 1937 r. obj像 stanowisko sekretarza generalnego KPJ. Wtedy te zacz像 u篡wa pseudonimu Tito. Sk鉅 闚 przydomek? Wyt逝macze jest kilka, wr鏚 nich i takie, 瞠 Tito wydawa rozkazy swoim poddanym, kt鏎e po chorwacku brzmia造: ti uradi to, a ti to! (ty zr鏏 to, a ty to!).

Po agresji Niemiec hitlerowskich na Jugos豉wi (1941 r.) Josip Broz-Tito zacz像 organizowa ruch oporu. Dwa lata pniej z jego inicjatywy powsta豉 Antyfaszystowska Rada Wyzwolenia Narodowego Jugos豉wii (AVNOJ), a on sam stan像 na czele Narodowego Komitetu Wyzwolenia Jugos豉wii, pe軟i鉍ego rol rz鉅u tymczasowego na wyzwolonych terenach. Partyzantka Tity (od 1943 r. Jugos這wia雟ka Armia Ludowa), licz鉍a w 1945 r. p馧 miliona ludzi stawia豉 zaci皻y, a co najwa積iejsze - skuteczny op鏎 przewa瘸j鉍ym liczebnie i pod wzgl璠em wyposa瞠nia oddzia這m niemiecko-w這skim. Do ko鎍a 1944 r. jego oddzia造 wyzwoli造 niemal ca貫 terytorium Jugos豉wii, a Josip Broz-Tito tytu這wa si Marsza趾iem.

Po wojnie Josip Broz-Tito - pe軟i鉍y funkcj ministra obrony narodowej i premiera - wprowadzi i utrwala, g堯wnie przy pomocy represji i terroru system komunistyczny. Stara si przy tym zachowa niezale積o od ZSRR, w 1947 r. wszed w konflikt z samym Stalinem. Od tej pory mo瞠my m闚i o titoimie - narodowym komunizmie jugos這wia雟kim. Jego g堯wne cechy to: samorz鉅owy socjalizm w gospodarce oraz nieanga穎wanie si i niezale積o partii komunistycznej od Moskwy. W praktyce oznacza這 to w豉dz absolutn dyktatora, kt鏎emu w rz鉅ach pomaga豉 jugos這wia雟ka tajna policja (UDBA). Symbolem re磨mu sta si s造nny Goli Otok w pobli簑 wyspy Rab, na kt鏎y zsy豉no niewygodnych dyktatorowi przeciwnik闚 politycznych.

W 1953 r., po uchwaleniu nowej konstytucji Josip Broz-Tito zosta prezydentem (od 1974 r. - do篡wotnim). Rozwija ruch pa雟tw niezaanga穎wanych, przeprowadzi reform struktur wewn皻rznych pa雟twa. Zmar w 1980 r. Pozostawi po sobie kult jednostki - cho Tito by bezwzgl璠nym dyktatorem i tyranem, ludzie go kochali. Wsz璠zie pe軟o by這 jego portret闚 i pomnik闚, miasta nazywano jego imieniem lub przydomkiem - Titovo, Titograd, Titova Korenica. Inne pa雟twa bloku komunistycznego zazdroci造 Jugos豉wii silnego przyw鏚cy. W Jugos豉wii pozornie 篡這 si lepiej ni gdzie indziej - mo積a by這 wyjecha na Zach鏚, sklepy wype軟ione by造 nie tylko octem. Kiedy 4 maja 1980 r. Tito zmar, kraj pogr嘀y si w siedmiodniowej 瘸這bie. Dzi, na szczcie, dzieci nie piewaj ju pochwalnych pieni o Wielkim Marsza趾u, a do Kumrovca, gdzie niegdy przyje盥瘸造 autokarami wycieczki dzieci i m這dzie篡 z ca貫j Jugos豉wii powr鏂i spok鎩.