Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Josip Stritar (si)

dodany: 19.03.2008 | przygotowa造: Magdalena Bulka i Monika Gawlak


Urodzi si w 1836 roku w Podsmrece k. Velikih La w rodzinie ch這pskiej. Szko喚 redni uko鎍zy w Lublanie, potem studiowa filologi klasyczn na uniwersytecie w Wiedniu. Kilka lat pracowa jako guwerner w bogatych wiede雟kich rodzinach. Du穎 podr騜owa po Europie poznaj鉍 sztuk klasyczn. Od 1873 roku do emerytury pracowa w Wiedniu jako nauczyciel w szkole redniej. W 1920r. przeprowadzi si do Rogakej Slatiny i tam 3 lata pniej zmar.

Wi瘯szo swojego 篡cia sp璠zi w Wiedniu, dlatego jego tw鏎czo nie pozostawa豉 pod wp造wem sytuacji socjalnej i kulturowej panuj鉍ej w S這wenii. Na s這we雟k literatur patrzy krytycznie - oczami inteligenta i kosmopolity. Pyta czy s這we雟cy tw鏎cy pisz鉍 swe dzie豉 chc aspirowa do literatury innych narod闚.

Pisa wiersze, dramaty, przypowieci, teksty krytyczno-literackie, eseje oraz teksty satyryczne. By autorem literatury m這dzie穎wej.

W roku 1869 pod pseudonimem Boris Miran wyda tomik poezji pt. Pesmi, kt鏎y zosta entuzjastycznie przyj皻y zar闚no przez krytyk, jak i opini publiczn. Tomik zawiera liryk mi這sn, refleksyjn, patriotyczn. Wiersze te pozostawa造 pod wp造wem romantyzmu, impresjonizmu czy dekadentyzmu. Cykl Popotne pesmi stanowi swoisty dziennik podr騜y, b璠鉍 tym samym poetyckim zapisem podr騜niczych dowiadcze poety.

Jego najwi瘯szym dzie貫m s Wiede雟kie sonety (1872r.), w kt鏎ych satyrycznie polemizuje z konserwatywnym obozem tzw. staros這we鎍闚 (staroslovenci) popieraj鉍ym absolutyzm, a w literaturze opowiadaj鉍ym si za utylitaryzmem.

Wi瘯sz cz jego dzie literackich powsta豉 w oparciu o literatur obc, dlatego brakuje im oryginalnej treci i budowy. Powie Zorin (1870) naladuje swoj form, wczesnoromantyczn powie poetyck (Goethe, Rousseau), w powieci Gospod Mirodolski widoczny jest wyrany wp造w pnoowieceniowej powieci O. Goldsmitha. Z kolei powie Rosana bierze swoje r鏚這 w Latach nauki Wilhelma Meistra Goethego.

W 1866 roku razem z Levstikem i Jur鋱鋀m ponownie wyda Poezje France Preerna, do kt鏎ych napisa znakomity wst瘼 traktuj鉍y o wielkoci poety. Dzi瘯i niemu wielko tego wybitnego romantycznego artysty zosta豉 dostrze穎na i doceniona.

W s這we雟kich czasopismach publikowa swoje krytyczno-literackie eseje Kriti鋝a pisma, Literarne pogovore, i Dunajska pisma. Krytycznie wypowiada si o s這we雟kiej sytuacji spo貫czno-politycznej, kulturalnej i literackiej.

W latach 1870 i 1876-1880 by redaktorem czasopisma Zvon, kt鏎e odegra這 du蕨 rol w rozwoju literatury w S這wenii.

Bibliografia:
J. Kos: Pregled slovenskega slovstva, Ljubljana 1979.
Branja 2, V. Cuderman, S. Fatur, S. Koler, R. Koroec, B. Kakar- Vogel, M. Poznanovi, A. pacapan, wydaw. DZS, Ljubljana 2003.