Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Ladislav Kl璥a (cz)

dodany: 13.05.2005 | przygotowa豉: Marta Bana


Ladislav Kl璥a - czeski filozof, pisarz i dramaturg. Urodzi si 22.8.1878 roku w miejscowoci Domalice. Zmar 19.4.1928 roku w Pradze. Sam o sobie napisa, 瞠 jest wolnym mylicielem, w praktyce staraj鉍ym si uzyska harmoni z w豉snym filozoficznym stanowiskiem, kt鏎e najpe軟iej wy這篡 w eseju wiat jako wiadomo i nic (Sv鮅 jako v駤om a nic, 1904). Absolutny subiektywizm 章czy si u niego z ch璚i prze篡cia metafizycznego (wp造w Schopenhauera i Nietzschego). Cz這wiek pojmuj鉍y sw natur i realizuj鉍y swoj wol staje si tw鏎c, uwalniaj鉍 si od zale積oci od spo貫cze雟twa i jego u這mnej moralnoci i wznosi si do poziomu boga (egodeizm). Wsp馧czesnemu czeskiemu spo貫cze雟twu zarzuca ma這, przeci皻no i brak tw鏎czego polotu. Sw鎩 pogl鉅 filozoficzny wkomponowywa do swych powieci, dramat闚, aforyzm闚.

Od roku 1889 ucz瘰zcza do gimnazjum w Domalicach, ale w si鏚mej klasie (1895) zosta wydalony ze szko造 z wilczym biletem za obraz panuj鉍ej dynastii, kt鏎ej si dopuci, pisz鉍 szkoln klas闚k. Dzi瘯i staraniom ojca, urz璠nika w kancelarii adwokackiej i miejscowego polityka, zwolennika T. G. Masaryka, m鏬 kontynuowa nauk w gimnazjum w Zagrzebiu, ale ju za p馧 roku wr鏂i do domu, zdecydowany, 瞠 nie p鎩dzie ju do 瘸dnej szko造 i nie b璠zie si stara o uzyskanie 瘸dnego zawodu. Ta decyzja, kt鏎ej Kl璥a ju nie zmieni, by豉 wynikiem bardzo wczenie wykrystalizowanego charakteru i g喚bokiego zainteresowania filozofi. Po powrocie z Zagrzebia przez trzy lata mieszka ze swoim ojcem w Mod鷻nach ko這 Pragi, a po osi鉚ni璚iu pe軟oletnoci, kiedy dosta swoj cz odziedziczonego maj靖ku po zmar造ch matce i siostrze, usamodzielni si i 篡 z tych pieni璠zy. W roku 1904 pojecha do Pragi, osiad w Sm獳hovie i tam napisa oraz w tym samym roku w豉snym sumptem anonimowo wyda swoj pierwsz ksi嘀k wiat jako wiadomo i nic (Sv鮅 jako v駤om a nic). Ksi嘀ka nie zosta豉 jednak zauwa穎na. Dopiero po dw鏂h latach zosta豉 pozytywnie zrecenzowana przez E. Chalupnego, kt鏎y zwr鏂i uwag na Kl璥 dzi瘯i O. B鷫zinie. Po jej wydaniu Kl璥a kilkakrotnie zmienia w Pradze miejsce zamieszkania. Jednak zarzuci literatur, pisz鉍 jedynie aforyzmy. W roku 1906, kiedy sko鎍zy造 mu si odziedziczone pieni鉅ze, przyj像 zaproszenie ojca i przeprowadzi si do niego do Mod鷻n. Tam du穎 pisa, do opowieci za przez siebie snutych wt豉cza swoje filozoficzne pogl鉅y. W roku 1909 umar mu ojciec a pieni鉅ze, kt鏎e dosta w spadku w wi瘯szoci roztrwoni; zapewni造 mu one jednak kilka lat beztroskiego 篡cia. Po dw鏂h latach, kiedy to mieszka u swojej macochy, w roku 1915 z pustymi kieszeniami przeprowadza si do Vyso醀n, gdzie zamieszka w ma造m, peryferyjnym hotelu Kr嫳a. Tam mieszka do ko鎍a 篡cia, dzi瘯i wsparciu kilku przyjaci馧. Po roku 1918 zaczyna coraz czciej pisywa artyku造 do praskich czasopism (Tribuna, Tvorba, Ruch filosofick, esk slovo, Pr嫛o lidu, Rozvoj i inne), z kt鏎ych pniej cz wydaje w roku 1922, w swojej drugiej ksi嘀ce Traktaty i dykataty (Trakt嫢y a dikt嫢y). W tym samym roku zostaje wystawiona w Teatrze Narodowym satyryczna komedia Mat骹 Poctiv, kt鏎 napisa razem z dramaturgiem Arnotem Dvo鸅kiem, co zako鎍zy這 si publicznym skandalem. Drugi zbi鏎 esej闚 Sekunda i wieczno (Vte鷡na a v擯nost) opublikowa w roku 1927. Do篡wa jeszcze drugiego wydania wiata jako wiadomo i nic, a w roku 1928, kiedy jego organizm, os豉biony nadmiarem alkoholu, jest ju zupe軟ie wyniszczony - umiera na grulic.


Bibliografia:
www.phil.muni.cz/fil/scf/klima.html