Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Jan Jansk (cz)

dodany: 08.01.2006 | przygotowa: ㄆkasz Bartoszewski


Jan Jansk czeski lekarz, psychiatra i neurolog, odkrywca czterech fundamentalnych grup krwi, przychodzi na wiat 3 kwietnia 1873 roku w Pradze. Wywodzi si z rodziny kupieckiej.

W m這doci Jansk ucz瘰zcza do gimnazjum. Po zdaniu egzaminu dojrza這ci, kontynuuje nauk na wydziale medycyny Uniwersytetu Karola w Pradze. Ko鎍zy nauk w 1898 roku, po czym w 1899 roku, z tytu貫m doktora medycyny, dostaje si do kliniki psychiatrycznej w tym miecie.

Jako psychiatra, od pocz靖ku swojej praktyki lekarskiej Jansk zajmuje si (przypuszczalnym) wp造wem aglutynacji (tj. krzepliwoci) krwi na chorob psychiczn. Po trwaj鉍ych kilka lat badaniach, doktor dochodzi do wniosku, 瞠 taki wp造w nie wyst瘼uje, co jednoznacznie okrela, 瞠 choroby psychicznej cz這wieka nie mo積a w 瘸den spos鏏 章czy z krzepliwoci krwi. W 1907 roku powstaje rozprawa naukowa Hematologick studie u psychotik, w kt鏎ej Jansk przedstawia kolejny produkt swoich wieloletnich bada, kt鏎ym jest klasyfikacja czterech fundamentalnych grup krwi. Nie oznacza ich jednak w spos鏏, kt鏎y dzi powszechnie jest stosowany (A, B, AB, 0), tylko przyporz鉅kowuje im rzymskie cyfry (I, II, III, IV). Jak mo積a si domyli, to jak瞠 wa積e odkrycie nie zostaje docenione w danym czasie Jansk nie powi璚a si wi璚ej badaniom krwi, a centrum jego bada staje si psychiatria. Prowadzi r闚nie wiele bada neurologicznych, a zw豉szcza tych dotycz鉍ych problemu p造nu m霩gowo-rdzeniowego.

W roku 1914 Jan Jansk zostaje profesorem Uniwersytetu Karola w Pradze oraz zast瘼c ordynatora kliniki psychiatrycznej. W tym samym roku, po wybuchu I wojny wiatowej, jako lekarz, zostaje wys豉ny na front. Dopiero w roku 1916, po przejciu ataku serca, zostaje zwolniony ze s逝瘺y i wraca do kraju. Po zako鎍zeniu I wojny wiatowej Jansk obejmuje stanowisko ordynatora neuropsychiatrycznego oddzia逝 szpitala wojskowego w Pradze. Trzy lata pniej, 8 wrzenia 1921 roku w Czernoszycach, niedaleko Pragi, umiera na skutek anginy.

W roku 1921 ameryka雟ka komisja lekarska uznaje Jansk嶭o pierwszym, kt鏎y wyznaczy cztery grupy krwi (w fikcyjnej rywalizacji o to odkrycie, Jansk wyprzedza austriackiego lekarza K. Landsteinera, kt鏎y odkrycia grup krwi dokona jeszcze przed Janskm ale wyr騜ni tylko 3 grupy krwi).


Bibliografia:
Milan Chura a kolektiv, Kdo by Kdo v na獳h d骹in塶h v 20 stolet
http://www.zivotynawebu.net/jan-jansky.php
http://www.zdrav.cz/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=1834