Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Ivan Horv嫢h (sk)

dodany: 16.08.2005 | przygotowa豉: Kamila Ragan


Ivan Horv嫢h (26.07.1904- 05.09.1960), prozaik s這wacki, wybitny przedstawiciel prozy mi璠zywojennej: w jego tw鏎czoci obecne s elementy impresjonizmu, ekspresjonizmu, poetyzmu, surrealizmu i dadaizmu. Na pocz靖ku lat 20. podr騜owa po Europie, co silnie wp造n窸o na jego tw鏎czo.

Po dw鏂h semestrach prawa na Uniwersytecie Kome雟kiego w Bratys豉wie studiowa na paryskiej Sorbonie (1924- 1926). Po sko鎍zeniu studi闚 pracowa w s鉅ownictwie i jako adwokat. Podczas wojny by cz這nkiem nielegalnej S這wackiej Rady Narodowej (Slovensk n嫫odn rada za soci嫮nu demokraciu). Od 1945r., jako cz這nek partii socjalistycznej, pe軟i r騜ne funkcje pa雟twowe, w 1946 by redaktorem czasopisma Kultrny ivot, a od 1948 ambasadorem na W璕rzech. W latach 1950-1959 by wi瞛iony za tzw. dzia豉lno antypa雟twow; pniej pracowa jako urz璠nik w Bratys豉wie. Wczesne prozy publikowa w czasopimie Vatra (1919, pod pseudonimem Ivan Olovsk), Mlad Slovensko, Slovensk svet, Svoje (1922).

Ju w opowiadaniu Mozaika ivota a snov (1923) mo積a dostrzec takie cechy tw鏎czoci autora, jak kompozycyjna zwi瞛這, asocjacyjno, oniryczno, wyb鏎 uczuciowych bohater闚. lovek na ulici (1928) to zbi鏎 sk豉daj鉍y si z dwu czci: cyklu nowel Bratia Jurgovci (opowie o losach czterech braci; podkrelony zosta tu silny wp造w emocji i pop璠u na 篡cie postaci) oraz obszernej noweli Laco a Bratislava, z這穎nej z czternastu rozdzia堯w i poprzedzonej czternastoma mottami (z tw鏎czoci m. in. Ph. Soupaulta, P. Girarda, O. Wildea, K. Hamsuna, G. Apollinairea, Laur幦onta), opowiadaj鉍ej o zwi頊ku mi這snym g堯wnego bohatera, z licznymi opisami miasta z jego uwzgl璠nieniem wp造wu na m這dego Laca.

W 1929 ukaza豉 si kr鏒ka nowela Strieborn prach z frontyspisami 彈dov癃a Fulli, w kt鏎ej sentymentalizm i patos fabu造 r闚nowa穎ne s przez rzeczowy opis i silnie oddzia逝j鉍 obrazowo.

V瞵um do Eur鏕y (pierwotny tytu Eur鏕a coctail, 1930) zawiera pi耩 nowel, kt鏎ych akcja rozgrywa si w europejskich miastach w latach 20. Sytuacja spo貫czna stanowi tylko t這 dla ukazania los闚 poszczeg鏊nych bohater闚 i ich barwnego, nierzadko burzliwego 篡cia.

Zapowiadany zbi鏎 opowieci detektywistycznych Nepravdepodobn pravot嫫 nie zosta w ca這ci wydany; niekt鏎e z nich, publikowane w czasopismach, dosta造 si pniej do wybor闚 z tw鏎czoci.

W zbiorze Tak sa to malo st (1944) autor umieci trzy nowele: Peter od獮e, O醀mi milenky i Neastn hrdina. W przeciwie雟twie do poprzednich utwor闚 cechuje je pog喚bienie psychologii postaci.

Kolejne utwory to: esej N嫛rat do Para (wydany w 1946r., ale napisany jeszcze przed wojn; przekonuj鉍o, wiernie oddaj鉍y atmosfer tytu這wego miasta), cykl kr鏒kich pr霩 ivot s Laurou (1948; ewokacja bratys豉wskiej bohemy lat 20.). I. Horv嫢h jest tak瞠 autorem artyku堯w o sztuce, kulturze, polityce oraz przedstawienia dla teatru lalek. Prze這篡 r闚nie powie G. de Maupassanta


Bibliografia:
Slovn璭 slovenskch spisovate駟v, Praha 2000.