Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Duan Han嫜 (sk)

dodany: 11.04.2005 | przygotowa豉: Ma貪orzata Bienioszek


Duan Han嫜 to s這wacki re篡ser urodzony w 1938 roku. Dziwne by造 koleje jego funkcjonowania jako artysty w pa雟twie komunistycznym. Przez d逝gi czas mia on problemy z dystrybuowaniem swoich film闚. Mia r闚nie zakaz sprzedawania ich za granic. A jednak, w niezrozumia造 dla wi瘯szoci spos鏏, zosta uhonorowany na kilka miesi璚y przed upadkiem komunizmu w 1989 roku tytu貫m Zas逝穎nego Artysty. Dziwne?

Dziwny by czas, w jakim przysz這 mu tworzy swoje utwory. Po studiach na praskiej FAMU, musia on odnale si w rzeczywistoci filmowej, kt鏎a zaistnia豉 po konferencji w Ba雟kiej Bystrzycy (1959 r.). Han嫜 debiutowa filmem dokumentalnym Zaduma w roku 1963. Z du蕨 reakcj spotka si jego film z 1965 roku - Nauka. Znamienne jest, 瞠 Telewizja Polska zakupi豉 pod koniec lat sze熛ziesi靖ych tylko ten jeden film Han嫜a. Re篡ser odwo造wa si w nim do sytuacji w szkolnictwie i spo貫cze雟twie. Porusza problem konfliktu mi璠zy dorastaj鉍ym pokoleniem, a generacj rodzic闚, problem fa連zu i wychowywania w duchu konformizmu. Filmy Duana Han嫜a charakteryzuj si dokumentaln prowokacj i satyr. W polskiej kinematografii znale mo積a jego odpowiednik w tw鏎czoci Piwowskiego. W filmie Zawita do nas Old Shatterhand pojawiaj si niuanse, kt鏎e mog odczyta ci, kt鏎zy znaj socjalizm z w豉snego dowiadczenia. Re篡ser ukazuje rzeczywisto sprowokowan, mieszn na zewn靖rz a smutn w swej istocie. Stawia pytania, wyra瘸 w靖pliwoci. Jest to kino refleksji nad wartociami. W 1969 roku pojawia si pierwszy fabularny obraz Han嫜a - 322. Bohaterem jest Lauko, wykreowany jako portret - archetyp wsp馧czesnego cz這wieka. Pozbywa si on Boga, ale nie potrafi bez Niego 篡, nie potrafi 篡 bez wiary w co, co nada這by sens ca貫j jego egzystencji. Bohater ten tworzy kontrast z inn postaci. Jest ni Vladko - czuje si on wolny, ale postrzegany jest w spo貫cze雟twie jako inny. W kolejnym filmie (Obrazy starego wiata) Han嫜 r闚nie zajmuje si problemami, jakie maj wsp馧czeni ludzie. Jego bohaterowie, mimo 瞠 pozostawieni sami sobie, s przyk豉dem na to, 瞠 warto zmaga si z 篡ciem i przeciwnociami. Film ten by nieistotny dla 闚czesnej w豉dzy. By on traktowany jako czarno-bia造 poemat o ludzkim duchu. Przy okazji tego filmu zwraca si uwag, jak dobrze autor odzwierciedli realia, przy tym wspomina si r闚nie o kreacyjnych elementach w kompozycji obraz闚. Charakterystyczne dla autora tematy pojawiaj si r闚nie w nast瘼nych obrazach. Zajmuje si on m. in. problemem, gdy codzienne okrucie雟two staje si norm (Ja kocham, ty kochasz). Do realistycznego opisu dodaje re篡ser surrealistyczne i karnawa這we elementy. W innych dzie豉ch, w konwencji kameralnych opowieci o losach kobiet, przedstawia mechanizm funkcjonowania pozornie zgodnego 篡cia rodzinnego (Cicha rado i Prywatne 篡woty). W 1990 roku zamyka on w swojej tw鏎czoci pewien etap historii swojego kraju. Wa積ym filmem w jego dorobku jest dokument: Papierowe g這wy. Zrealizowany w 1995 roku, jest efektem kilkuletnich prac. Impulsem do jego nakr璚enia sta造 si obchody wi皻a 1 Maja - pierwsze po prze這mie politycznym. W t逝my demonstruj鉍e wtedy na ulicach wmieszali si studenci w ogromnych, tr鎩wymiarowych, wykonanych z papieru maskach. Te wielkie maski-g這wy wykona豉 Mona Hafsahl, artystka i kostiumolog, prywatnie 穎na re篡sera. Ten wielki happening, spontaniczne i karnawa這we w swym charakterze odreagowanie lat komunizmu, sta這 si punktem wyjcia do powa積ej rozprawy o dziedzictwie ostatnich pi耩dziesi璚iu lat w S這wacji. ( J. G這wa, Duan Han嫜 ten smutny S這wak w: Autorzy kina europejskiego, red. G. Stach闚na, J. Wojnicka, Krak闚 2003, s.97.)

Duan Han嫜 nie jest bardzo popularny w Polsce, cho jego filmy na pewno by造by zrozumiane przez ludzi, kt鏎zy przecie r闚nie mieli w豉sne dowiadczenia zwi頊ane z komunizmem. Cho epoka ta odchodzi w stron coraz bardziej nieaktualnej historii, nale瘸這by pami皻a o dokonaniach s這wackiego re篡sera, szczeg鏊nie w dziedzinie dokumentu.


Bibliografia:
V塶lav Macek, Duan Han嫜, Bratislava, 1996.
J. G這wa, Duan Han嫜 ten smutny S這wak w: Autorzy kina europejskiego, red. G. Stach闚na, J. Wojnicka, Krak闚 2003.