Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Hristo Botev (bg)

dodany: 09.02.2006 | przygotowa: Tymoteusz Cudny


Hristo Botev (Христо Ботев) to jeden z najbardziej znanych bu貪arskich poet闚 okresu Odrodzenia Narodowego. Dla wielu Bu貪ar闚 jego poezja jest legendarna, czy wr璚z kultowa. Urodzi si 25.12.1847 roku (wg nowego kalendarza 6.01.1848), w miejscowoci Kalofer. Przyszed na wiat dok豉dnie w dzie Bo瞠go Narodzenia, wi璚 aby to upami皻ni, rodzice dali mu na imi w豉nie Hristo.

Najpierw uczy go ojciec, a po uko鎍zeniu szko造 w Bu貪arii (1863) wyje盥瘸 do Odessy, aby tam kontynuowa edukacj. Zostaje przyj皻y do rosyjskiego gimnazjum. Tutaj poznaje dzie豉 闚czesnych wielkich pisarzy (Puszkin, Lermontow) oraz idee rewolucyjne. Nie ma to jednak dobrego wp造wu na jego nauk. W 1865 zostaje wyrzucony ze szko造 za nagminne opuszczanie zaj耩. Przez d逝窺zy czas mieszka z polskimi rewolucjonistami, jednak w 1867 postanawia wr鏂i do rodzinnego Kaloferu. Dostaje posad nauczyciela, zajmuj鉍 tym samym miejsce chorego ojca. Tutaj, w pimie Gajda (Гайда) publikuje sw鎩 pierwszy wiersz Майце си (Swojej matce). Jednak ju w tym samym roku musi ucieka z kraju. 11 maja, podczas wi皻a Cyryla i Metodego, otwarcie nawo逝je do wojny przeciw Turkom. Chc鉍 unikn寞 aresztowania, wyje盥瘸 do Rumunii. Tutaj przez wiele lat aktywnie dzia豉 na rzecz niepodleg這ci Bu貪arii. Jest za這篡cielem i redaktorem wielu pism narodowych takich jak np. Sztandar (Знаме), czy Nowa Bu貪aria (Нова България). Ca造 czas te tworzy wiersze, a tak瞠 utwory prozatorskie. Wszystkie one utrzymane s w konwencji rewolucyjnej i narodowowyzwole鎍zej. Do najwa積iejszych nale蕨: Powieszenie Wasyla Lewskiego (Обесването на Васил Левски), Moja modlitwa (Моята молитва) i Chad磨 Dimitr (Хаджи Димитър). Dwa ostatnie powi璚one s zmar造m towarzyszom broni. W 1875 drukiem wychodz Pieni i wiersze (Песни и стихотворения), napisane wsp鏊nie ze Stefanem Stambo這vem. Jest to jego pierwsze samodzielne (wydane) dzie這.

Botev by aktywnym cz這nkiem Bu貪arskiego Centralnego Komitetu Rewolucyjnego. Organizacja ta chcia豉 jak najszybciej wywo豉 og鏊nonarodow rewolt, kt鏎a wyzwoli豉by kraj. Wie o powstaniu kwietniowym dociera do niego jednak dopiero w maju 1976. Kiedy Botev formuje czet zbroj do walki z okupantem, Turcy zd嘀yli ju aresztowa wi瘯szo niepokornych Bu貪ar闚. 16. maja czeta Boteva porywa parowiec Radecki, kursuj鉍y po Dunaju. Nast瘼nego dnia l鉅uj na bu貪arskim brzegu i zaczynaj marsz w stron Starej P豉niny. 18. maja staczaj pierwsz potyczk z Turkami. Druga ma miejsce dwa dni pniej. W豉ciwie ca豉 czeta zostaje wybita lub wzi皻a do niewoli. Sam Botev ginie od postrza逝 w klatk piersiow. Wed逝g nowego kalendarza ma to miejsce 1. czerwca 1876.

Dla Bu貪ar闚 Hristo na zawsze pozostanie symbolem. Symbolem poety i rewolucjonisty, kt鏎y nie ba si walczy o wolno swojego kraju. Jego wiersze wesz造 do kanonu literatury bu貪arskiej. Zna je w豉ciwie ka盥y. S natchnieniem dla innych pisarzy, a tak瞠 dla muzyk闚 (np. zespo逝 rockowego Epizod). Wymow i s豉w por闚na je mo積a do Ody do m這doci Mickiewicza.

Najlepiej samego poet i jego wiersze podsumowuje zdanie, kt鏎e napisa w 23. numerze Sztandaru 27. lipca 1875 roku Tylko ten, kto jest wolny, tylko ten mo瞠 nazywa si cz這wiekiem w pe軟ym tego s這wa znaczeniu.


Bibliografia:
www.hristobotev.com/index.html
www.slovo.bg/showbio.php3?ID=1