Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Edvard Bene (cz)

dodany: 17.10.2005 | przygotowa豉: Kinga Kubac


Edvard Bene urodzi si 28 kwietnia 1884 roku w Kolanach jako najm這dszy syn rolnika. W latach 1896-1904 ucz瘰zcza do gimnazjum w Pradze-Winogradach. Po maturze chcia studiowa na wydziale filozoficznym Uniwersytetu Karola. Jednak w 1904 roku wyjecha do Francji, gdzie studiowa nauki polityczne i socjalne na Uniwersytecie w Sorbonie. W 1907 roku wyjecha do Berlina, za rok pniej w Dijon obroni doktorat z dziedziny prawa. W 1910 roku Edward Bene powr鏂i do Pragi, gdzie naucza w szkole handlowej, nast瘼nie habilitowa si w dziedzinie filozofii oraz wyk豉da jako docent na wydziale filozoficznym Uniwersytetu Karola. Po wybuchu pierwszej wojny wiatowej aktywnie w章czy si w dzia豉lno ruchu oporu jako zwolennik T.G. Masaryka i przedstawiciel Czeskiego Stronnictwa Post瘼owego (Realistycznego). Jego g堯wnym zadaniem sta這 si zapewnienie 章cznoci pomi璠zy Prag, a T.G. Masarykiem przebywaj鉍ym w Szwajcarii. W 1915 roku Edward Bene tak瞠 uda si na emigracj, do Francji. W 1916 roku bra udzia w przekszta販eniu Czeskiego Komitetu Zagranicznego w Czechos這wack Rad Narodow, w kt鏎ej sprawowa rol sekretarza generalnego. Wraz z Milanem Rastislavem tef嫕ikiem przewodzi negocjacjom z pa雟twami Ententy o utworzeniu czeskich legion闚. Rozmowy te zako鎍zy造 si sukcesem. Jednym z najwa積iejszych dokona Edvarda Benea by這 doprowadzenie do uznania przez pa雟twa zachodnie Czechos這wackiej Rady Narodowej jako przedstawiciela nowego pa雟twa czechos這wackiego. Po og這szeniu powstania Republiki Czechos這wackiej 28 padziernika 1918 roku, jeszcze w Pary簑 zosta on mianowany ministrem spraw zagranicznych w rz鉅zie Karela Kram暟a. Jednak najpierw musia we Francji wynegocjowa uznanie historycznych granic Czechos這wacji oraz dotychczas nieistniej鉍ej granicy czeskiej. W 1919 roku powr鏂i do kraju i poprzez kolejno zawierane umowy pokojowe w latach 1919-1920 broni interes闚 narodu czeskiego (umowa z W豉dys豉wem Grabskim o oddaniu decyzji dotycz鉍ych sprawy l零ka Cieszy雟kiego komisji mocarstw sprzymierzonych). W latach 1921-1922 Edvard Bene pe軟i funkcj premiera, a w latach 1919-1926 oraz 1929-1935 by pos貫m do parlamentu. Od 1923 roku by tak瞠 wiceprzewodnicz鉍ym Czechos這wackiej Partii Narodowo-Socjalistycznej. Jako polityk formatu europejskiego - od 1920 roku by przewodnicz鉍ym Ligi Narod闚, za w latach 1923-1927 - cz這nkiem Rady Bezpiecze雟twa. Propagowa on polityk mi璠zynarodowego bezpiecze雟twa.

Pocz預szy od zako鎍zenia wojny, Edvard Bene upatrywa swego najwi瘯szego sojusznika we Francji, z kt鏎 w 1924 roku zawar umow sojusznicz. Pog喚bia tak瞠 stosunki dyplomatyczne z innymi krajami, zawieraj鉍 w 1920 roku z Rumuni i Jugos豉wi traktat o charakterze obronnym zwanym Ma章 Entent. W 1935 roku za porednictwem Edvarda Benea zosta zawarty uk豉d sojuszniczy ze Zwi頊kiem Radzieckim. Po abdykacji T.G. Masaryka w grudniu 1935 roku, Edvard Bene wyst雷i z Czechos這wackiej Partii Narodowo-Socjalistycznej, a 18 grudnia zosta wybrany na urz鉅 prezydenta. Po przyj璚iu przez Czechos這wacj postanowie konferencji w Monachium 5 padziernika ust雷i z urz璠u, a 22 padziernika uda si na emigracj do Londynu. Tam w 1940 roku stworzy rz鉅 emigracyjny i ponownie przyj像 funkcj prezydenta. Postanowi r闚nie zacieni wi瞛y z Rosj, kt鏎 uwa瘸 za gwarantk suwerennoci powojennej Czechos這wacji, podpisuj鉍 w 1943 roku w Moskwie umow o przyjani i wsp馧pracy.

W 1945 roku w Koszycach uchwalono pierwszy powojenny rz鉅, tzw. Rz鉅 Frontu Narodowego. 10 maja tego roku rz鉅 emigracyjny powr鏂i do kraju. Za 19 czerwca 1946 roku Edvard Bene zosta wybrany na prezydenta. Zamierza on wprowadzi radykalne zmiany w gospodarce (plan dwuletni). W 1948 roku po kryzysie gabinetowym 25 lutego prezydent przyj像 dymisj ministr闚 opozycyjnych do KPCz, a stworzenie nowego rz鉅u powierzy komunicie - Klemensowi Gottwaldowi. W maju 1948 roku prezydent odm闚i podpisania nowej konstytucji. 7 maja 1948 roku Edvard Bene ust雷i z urz璠u prezydenta, kt鏎y obj像 Karel Gottwald. 3 wrzenia 1948 Edvard Bene umar w Sezimovie 猧t. Jego pogrzeb 8 wrzenia by ostatni manifestacj w obronie demokracji.


Bibliografia:
www.zivotynawebu.net/edvard-benes.php
Jerzy Tomaszewski, Historia Czechos這wacji, wyd. TRIO, Warszawa 1997