Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Venko Andonovski (mk)

dodany: 14.04.2006 | przygotowa豉: Joanna Bia貫k


Venko Andonovski urodzi si w Kumanowie 30. maja 1964 roku. Czytelnik闚 zyska sobie ju swoim pierwszym zbiorem opowiada Kvartot na liri醀rite (Skopje 1989). Codzienne trudnoci osamotnionego, albo raczej wyobcowanego cz這wieka, mieszkaj鉍ego na jugos這wia雟kim osiedlu, znajduj tymczasowe rozwi頊anie jedynie dzi瘯i ingerencji fantastyki. Jednak瞠 po pewnym czasie, takie rozwi頊anie przestaje dzia豉 i bohater opowiadania zn闚 znajduje si w swojej ci篹kiej sytuacji. Ta jednak, po spotkaniu bohatera ze zjawiskami nadprzyrodzonymi, wydaje si by ca趾owicie absurdalna, a jej rozwi頊anie niemo磧iwe. W opowiadaniu Mrtovec przedstawiona jest historia m這dzie鎍a, kt鏎ego na si喚 o瞠nili z martw staruszk upiorem. M這dzieniec bezskutecznie prosi s鉅 o rozw鏚. Jego przypadek wywo逝je lawin kolejnych poda, niezadowoleni m篹owie oskar瘸j swoje 穎ny o przymusowe zaci鉚ni璚ie do o速arza. Miasto zostaje podzielone na dwa nieprzyjacielskie obozy. Te dowcipne i wci鉚aj鉍e opowiadania zapowiada造 sk這nno autora do postmodernistycznej poetyki cho Andonovski do postmodernizmu si nie przyznaje.

Kolejny zbi鏎 opowiada Freski i groteski (Skopje 1993), z formalnego punktu widzenia mo瞠 si wydawa swoist gr literack. Nieznany restaurator przedstawia czytelnikowi freski, kt鏎e odnalaz w jaskini swojej wiadomoci. Niekt鏎e z nich s zniszczone, miejscami ciemne i bardzo nieczytelne, ci篹ko zatem je odrestaurowa. Dlaczego jednak restaurator podejmuje si tak ci篹kiej pracy? Te freski, jak zreszt pozosta貫 dzie豉 malarskie, opowiadaj o nieobecnoci, o tym, co nie istnieje, dlatego, 瞠 istnia這 przedtem. Przez wieki nios poselstwo. Jest to poselstwo, kt鏎ego wsp馧czesne czasy nie chc zrozumie. Restaurator opowiada o czasach, kt鏎e wi璚ej s逝cha造 dziej闚. Ich bohaterowie to Arystoteles, cesarz Aleksander Macedo雟ki, Klemens Ochrydzki, Averroes, macedo雟ki pisarz owieceniowy Kiril Pej鋱novi i inni m璠rcy. Freski ukazuj tych m篹czyzn w czasach, kiedy jeszcze (albo te ju) nie byli tacy m鉅rzy.

Venko Andonovski pisze r闚nie dzie豉 krytyczne i jest uznanym literaturoznawc. Wyk豉da dzieje literatury chorwackiej na Wydziale filologicznym Uniwersytetu w. Cyryla i Metodego w Skopju, ale zajmuje si r闚nie literatur macedo雟k. Ju od kilku lat regularnie pisze do dziennika Utrinski vesnik, a czytelnicy wprost uwielbiaj jego kolumienki, kt鏎e doczeka造 si tak瞠 wydania ksi嘀kowego. Jest autorem powieci Azbuka za neposlunite (1994), poezji Nenoto srce na varvarot (Skopje, 1986) oraz kilku dramat闚: Adska maina (1993), Bunt vo domot na starci (1994), Slovenskiot kov鋀g (1998), Kandid vo zmejata na 鋎data (2000), Crni kukli鋘i (2001). Slovenskiot kov鋀g (1998), dramat o s這wia雟koci, ukrytej w starej skrzyni, kt鏎a u jednych wywo逝je dum, a u innych wstyd, odnios豉 sukces na prze這mie tysi鉍lecia nie tylko na scenach macedo雟kich, ale r闚nie zachodnioeuropejskich. Z dzie krytyki literackiej nale篡 wymieni: Matoevite dzvona (1996), Tekstovni procesi (1996), Struktura na makedonskiot realisti鋀n roman (1997) oraz Deifrirania (2000).

Najwi瘯szy sukces odni鏀 Venko Andonovski swoj (jak dotychczas) ostatni powieci Papokot na svetot (Skopje 2000). Powie sta豉 si w Macedonii bestsellerem, a po wielu krajowych pozytywnych ocenach zosta odznaczony r闚nie bardzo wa積 nagrod literack Balkanika (2001) oraz Stale Popov (2000) i Roman na godinata (2000). Dzi瘯i dotacjom finansowym funduszu literackiego Balkanika, powie zostanie prze這穎na na j瞛yki: serbski, alba雟ki, bu貪arski, rumu雟ki, turecki oraz grecki, tj. na j瞛yki pa雟tw, kt鏎e nale蕨 do funduszu. Przedstawiciele owych kraj闚 co roku wybieraj najlepsze dzie豉, kt鏎e s pniej wydawane w tych siedmiu krajach ba趾a雟kich.


Bibliografia:
http://www.iliteratura.cz/clanek.asp?polozkaID=10779