Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Majowe tradycje

dodany: 30.04.2004 | autor: Aleksandra Kozub


Niemal w ca貫j Europie szeroko rozpowszechniona by豉 tradycja stawiania, w okresie wiosennym, na placach lub w gospodarstwach, przybranych zieleni drewnianych s逝p闚. J. Kamocki wywodzi ten zwyczaj z dawnych obrz璠闚 religijnych odbywaj鉍ych si pod drzewami b鉅 z magicznych zwyczaj闚 wiosenno wegetacyjnych.

Na terenach Mo責awii i Siedmiogrodu, zwyczaj stawiania na wiosn s逝p闚 (zwanych arminden lub mialul) by szczeg鏊nie mocno zakorzeniony. Tradycyjnie dokonywano tego w dzie w. Jeremiasza (1 maja). ci皻e drzewko (jod豉 lub modrzew), nacinano w romoboidalne motywy, przystrajano w r騜nokolorowe wst嘀ki i tak przygotowane ustawiano u wr鏒 zagrody. Zwyczajowi temu towarzyszy豉 uczta po章czona ze piewem i ta鎍em. Tradycyjnymi pokarmami, maj鉍ymi zapewni szczcie i pomylno, by造 pieczone ko豉cze pszeniczne oraz czerwone wino. Tradycja stawiania s逝p闚 znana by豉 tak瞠 na terenach Polski. W zachodniej czci kraju rozpowszechniony by zwyczaj stawiania wiech, maj闚ek, majek w nocy 1 maja oraz 8 maja czyli w dzie w. Stanis豉wa, patrona Polski.

Wed逝g Z. Kuchowicza tradycje zwi頊ane z obchodami Zielonych wi靖ek s pozosta這ciami pradawnego wi皻a zwanego stado, kt鏎e symbolizowa這 nadejcie wiosny. S這wia雟ki rodow鏚 ma tak瞠 przystrajanie obejcia i dom闚 ga喚ziami lipy, grabu, brzozy i buku, rozrzucanie w izbach tataraku oraz wtykanie go za obrazy. Wszelkie obrz璠y, o charakterze magiczno kultowym, praktykowane w okresie wiosennym by造 powszechnie pot瘼iane przez Koci馧.

W okresie poprzedzaj鉍ym nadejcie lata, nale瘸這 tradycyjnie oczyci ziemi z demon闚 wodnych, kt鏎e ju spe軟i造 swoj rol w procesie wegetacyjnym. W tym celu palono ognie, domy przystrajano zielonymi ga章zkami oraz wi璚ono zio豉 i jaja. Aby ob豉skawi z貫 duchy zamieszkuj鉍e wody, sk豉dano im ofiary i odmawiano modlitwy.

Agrarny charakter mia造 obchody dnia w. Marka (25 kwietnia), patrona urodzaj闚 oraz w. Filipa i Jakuba, kiedy to tradycyjnie obchodzono z procesj pola. By to zwykle okres wysiewu 篡ta jarnego, lnu, konopi, gryki.

Zgodnie z wierzeniami s這wia雟kimi, wigilia Zielonych wi靖ek by豉 czasem najwi瘯szej aktywnoci czarownic. Aby zapobiec ich czarom byd這 przystrajano wie鎍ami z kwiat闚 a dodatkowo okadzano je dymem z powi璚onych zi馧 i wypowiadano zakl璚ia ochronne. Dniu temu towarzyszy造 tak瞠 liczne konkursy i zabawy ludowe. W Wielkopolsce popularne by這 stawianie maja, czyli sosny ozdobionej wst嘀kami, na szczycie kt鏎ej zawieszano w鏚k lub mi鏚 jako nagrod dla tego kto wejdzie na sam g鏎. Urz鉅zano tak瞠 zawody strzeleckie, wycigi konne oraz wybory kr鏊a lub kr鏊owej pasterzy. Tytu przypada w udziale temu, kto z samego rana pierwszego dnia Zielonych wi靖ek najszybciej p璠zi byd這 na pastwisko. Zabawom towarzyszy這 palenie ognisk zwanych na po逝dniu kraju sob鏒kami, a na Podlasiu palinockami.

W XVII i XVIII wieku w miasteczkach powszechny by zwyczaj wyprawiania wesela w drugi dzie wi靖 na koszt danej spo貫cznoci. W ten spos鏏 chciano wyr騜ni dziewczyn, osierocon przez zas逝穎nego mieszka鎍a.

Prawos豉wie zapo篡czy這 elementy zaduszkowe, wywodz鉍e si z tradycji s這wia雟kich i po章czy這 je z obchodami zielonowi靖kowymi. W wigili Zielonych wi靖ek odprawiano w cerkwiach nabo瞠雟twa za dusze zmar造ch a jako danin dla kap豉n闚 przynoszono pokarmy.

Tak瞠 w du篡ch orodkach miejskich 篡we by造 tradycje zielonowi靖kowe. Dla Warszawiak闚 ulubionym miejscem na uroczystoci i zabawy by造 Bielany, gdzie najczciej odbywa si odpust obchodzony 14 maja w dniu w. Bonifacego z Tarsu. W Gda雟ku, g堯wnym punktem uroczystoci majowych by konkurs 逝czniczy oraz wybory majowego grafa, kt鏎y w zamian za tytu musia wyprawi uczt na Ratuszu lub Dworze Artusa.


Bibliografia:

Na podstawie artyku逝 Agnieszki Bartoszewskiej z czasopisma Czwarty wymiar