Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Czerwonych wisienek czar

dodany: 23.03.2005 | autor: Karol Marek, Micha ㄊszczarz


Wydawa這by si, 瞠 szesnacie lat po Aksamitnej Rewolucji i obaleniu w豉dzy komunist闚 w Czechos這wacji, partia maj鉍a w swej nazwie komunizm nie ma racji bytu. Nic bardziej mylnego. S造nny czeski pragmatyzm tak瞠 w sferze polityki odcisn像 swe pi皻no, czasy si zmieni造, ale partia pozosta豉. Komunici potrafili dostosowa si do nowych, demokratycznych regu funkcjonowania, ich sprzymierze鎍em sta這 si to, co w gospodarce rynkowej jest nieuchronne, nier闚noci spo貫czne.

Po pocz靖kowym zachwycie przemianami gospodarczymi i bezbolesn, w por闚naniu chocia瘺y z Polsk, transformacj, nasta造 czasy kryzysu. Kryzysu, kt鏎ego skutki odczuli nie tyle ludzie starzy, 篡j鉍y z wypracowanych w okresie socjalizmu pokanych emerytur, ale przede wszystkim m這dzi, wielodzietne rodziny robotnicze. Dla nich nastanie gospodarki rynkowej oznacza這 obni磬 p豉c, likwidacj przywilej闚 pracowniczych, koniec os這ny socjalnej. To by豉 cena transformacji, kt鏎 musieli ponie. Bez perspektyw i pomocy ze strony pa雟twa. Skutkiem tego by這 obni瞠nie standardu 篡cia i konieczno szukania nowych r鏚e zarobkowania, przekwalifikowania si.

Koszty przemian rynkowych umo磧iwi造 przetrwanie partii komunistycznej, baza spo貫czna popieraj鉍a dawny niedemokratyczny, ale daj鉍y wzgl璠n stabilizacj i dobrobyt system, istnia豉 nadal. Partia nie jest ju tak liczna jak kiedy, przesta豉 by masow, sta豉 si reprezentacj ludzi pokrzywdzonych, tych, kt鏎ym demokracja wiele obieca豉, ale niewiele da豉. Dawna partia komunistyczna sprzed 1989 roku skupia豉 ludzi wszystkich klas i warstw spo貫cznych. Podobnie jak w innych bratnich demoludach, cz這nkami Komunistycznej Partii Czech (KS) byli nie tylko robotnicy- podstawowa si豉 kolektywu partyjnego, ale tak瞠 ch這pi i miejska inteligencja.

Dzisiaj aktywici komunistyczni to g堯wnie cz starych dzia豉czy ni窺zego szczebla, nieskompromitowanych dzia豉lnoci w czechos這wackim aparacie bezpiecze雟twa, robotnicy oraz przejawiaj鉍a (zgodnie ze wiatowym trendem) coraz wi瘯szy entuzjazm radykalnie lewicowa m這dzie.

KSM powsta豉 jako kontynuatorka Komunistycznej Partii Czech (KS), zosta豉 utworzona 31 marca 1990 roku. Przez 15 lat dotychczasowego dzia豉nia z partii odesz豉 cz dzia豉czy. Powodami tej decyzji by造 zmiany na mapie politycznej- rozpad Czechos這wacji i tworzenie struktur partii komunistycznej na S這wacji, a tak瞠 czynniki osobiste i programowe, przejawiaj鉍e si w waniach mi璠zy politykami reprezentuj鉍ymi r騜ne frakcje w ramach KSM.

Jest rzecz niezwykle ciekaw, 瞠 KSM stara si nie popada w zbytni radykalizm. Politycy komunistyczni uwa瘸j si za prawdziw lewic, b璠鉍 blisko ludzkich spraw. W teoretycznym schemacie czeskiej sceny politycznej sytuuj si zdecydowanie na lewo od centrolewicowych socjaldemokrat闚 (SSD), ale na prawo od skrajnie lewicowej Komunistycznej Partii Czechos這wacji (wczeniej wyst瘼uj鉍ej pod szyldem Partii Czechos這wackich Komunist闚).

Przewodnicz鉍ym partii jest Miroslav Greben膻ek, kt鏎y piastuje sw funkcj od 1992 roku. Najwy窺zym organem jest Zjazd, czyli zgromadzenie delegat闚 organizacji terenowych. Mi璠zy Zjazdami najwy窺z w豉dz jest Rada Centralna.

W materia豉ch dotycz鉍ych partii pr騜no szuka akcent闚 znanych ze s逝sznie minionych czas闚, cho nie wypiera si swoich marksistowskich inspiracji. KSM przedstawia si jako partia demokratyczna, otwarta na dialog z innymi partiami. Za jeden z g堯wnych cel闚 uznaje budow spo貫cze雟twa obywatelskiego, aby obywatele mieli prawo decydowa i wp造wa na rozw鎩 spo貫czny nie tylko raz na cztery lata przy urnie wyborczej. W tym przedsi瞝zi璚iu chc wsp馧pracowa z r騜nymi organizacjami pozarz鉅owymi. Ponadto podkrelona jest konieczno budowy spo貫cze雟twa socjalistycznego, rozumianego jako swoboda i r闚no szans. Program proponowany przez komunist闚 zawiera charakterystyczne dla partii lewicowych elementy. Podstawowym problemem jest oczywicie troska o ludzi pracy. Walk z bezrobociem chc oni prowadzi g堯wnie poprzez roboty publiczne (budow mieszka komunalnych i gminnej infrastruktury), a tak瞠 inwestycje proekologiczne. Postulowane jest r闚nie skr鏂enie czasu zatrudnienia, czyli dzielenie si prac, tak aby wzros豉 ilo miejsc pracy. Rol pa雟twa jest opracowanie i koordynacja szczeg馧owego planu walki z bezrobociem.

Etatyzm postulowany przez KSM opiera si tak瞠 na wspieraniu polityki mieszkaniowej. Wa積e jest nie tylko samo posiadanie mieszkania, ale przede wszystkim zapewnienie odpowiedniego wyposa瞠nia. Dlatego partia proponuje okreli minimalny standard mieszka gwarantowany przez pa雟two.

S逝瘺a zdrowia ma pozosta bezp豉tna. Za niedopuszczalne uwa瘸j komunici wprowadzanie jakichkolwiek mechanizm闚 rynkowych do systemu ochrony zdrowia. M這dzi mog liczy na pomoc pa雟twa, na przyk豉d przy zakupie mieszkania czy wyprawki dla nowo narodzonego dziecka. Natomiast ludzie w podesz造m wieku na godziwe emerytury, kt鏎e opiera si b璠 na solidaryzmie spo貫cznym i generacyjnym.

Powinno si, zdaniem KSM, zwi瘯sza udzia podatk闚 bezporednich, kt鏎e maj zapewni bardziej sprawiedliwe roz這瞠nie obci嘀e fiskalnych.

Komunici protestuj przeciwko wyprzeda篡 maj靖ku narodowego i gwa速ownej prywatyzacji, kt鏎a w Czechach, pod postaci s造nnej kupon闚ki, by豉 okazj do licznych nadu篡 i korupcji. Nie bez racji KSM twierdzi, 瞠 jedynie prawid這we zarz鉅zanie przedsi瑿iorstwami pa雟twowymi mo瞠 zapewni im rentowno.

Szczeg鏊n ochron partia chce obj寞 mieszka鎍闚 wsi. Zdaj鉍 sobie spraw ze specyfiki rolnictwa, chce wprowadzi polityk zapewniaj鉍 ch這pom rentowno produkcji. Ma ona wsp馧gra z programami rolnymi Unii Europejskiej. W rolnictwie planowane jest zachowanie trzech r騜nych typ闚 w豉snoci: pa雟twowej, sp馧dzielczej i prywatnej.

W polityce zagranicznej komunici nie chc ogranicza si do wyboru: USA lub Unia Europejska. Opr鏂z wsp馧pracy z dwiema pot璕ami wiatowej polityki i gospodarki, KSM postuluje rozszerzenie kontakt闚 tak瞠 na inne kraje. Wa積 rol przewiduj komunici dla ONZ, organizacji maj鉍ej zapewni pok鎩. Unia Europejska traktowana jest jako wa積e ugrupowanie, mog鉍e zapewni Republice Czeskiej nowe szanse i mo磧iwoci. Unia Europejska nie jest pozbawiona jednak wad, krytykuj j za zbytni biurokracj i nieporadno instytucjonaln.

Wa積ym elementem programu jest r闚nie krytyka unilateralnej polityki ameryka雟kiej, przejawiaj鉍ej si w zagra瘸j鉍ych wiatowemu pokojowi dzia豉niach konserwatywnej administracji George'a W. Bush'a. KSM akcentuje rol wsp馧pracy mi璠zynarodowej i internacjonalizmu. Podkrela pozytywne skutki upadku ZSRR, jako drogi do rozpocz璚ia prawdziwie demokratycznej i partnerskiej wsp馧pracy pomi璠zy partiami komunistycznymi na wiecie, w sytuacji gdy 瘸dna partia nie ma monopolu na prawd. KSM ma kontakty z ok. 200 partiami komunistycznymi w wielu krajach: w Europie, Ameryce ζci雟kiej, Afryce i Azji. Jak sami przyznaj, ich jedynym ograniczeniem s skromne rodki finansowe.

Komunici chc budowa tzw. spo貫cze雟two obywatelskie, czyli tworzy warunki dla mo磧iwie szerokiego udzia逝 obywateli w 篡ciu publicznym. Szczeg鏊ne miejsce zajmuje w tym procesie m這dzie. Sama KSM stara si dawa przyk豉d i umieszcza na swoich listach wyborczych wielu m這dych ludzi. Planowane jest r闚nie zach璚enie imigrant闚 do aktywnego uczestnictwa w procesach spo貫cznych, gospodarczych i politycznych zachodz鉍ych w R.

Promowanie wartoci niematerialnych i kultury uwa瘸ne jest za wa積 rol pa雟twa. KSM zdecydowanie przeciwstawia si komercjalizacji i amerykanizacji kultury. Kultura nie mo瞠 by dost瘼na tylko dla elit. Wa積y jest r闚nie pluralizm w kulturze, to znaczy, 瞠 nale篡 unika wszelkiego ideologizowania kultury i g這szenia jedynie s逝sznych prawd. KSM zdecydowanie opowiada si za neutralnoci wiatopogl鉅ow pa雟twa i postuluje walk z uprzywilejowan pozycj dla jakiegokolwiek zwi頊ku religijnego.

Nauka powinna by bezp豉tna, finansowana z podatk闚. Edukacja nie mo瞠 by traktowana jak towar. W ramach upowszechnienia dost瘼u do edukacji KSM postuluje wprowadzi bezp豉tne, wypo篡czane uczniom, podr璚zniki i pomoce naukowe. Otwarcie na wiat ma umo磧iwi powszechny dost瘼 do internetu. Komunici uwa瘸j to za szczeg鏊nie wa積e w okresie formowania si spo貫cze雟twa informacyjnego.

Kolejn dziedzin znajduj鉍 si w zainteresowaniu komunist闚 jest ekologia. Celem jest ochrona skarb闚 przyrody, zar闚no dla obecnie 篡j鉍ych, jak i przysz造ch pokole. W swojej pracy nad polepszeniem stanu rodowiska naturalnego licz na wsp馧prac z Uni Europejsk. Do szczeg馧owych plan闚 nale篡 rozpocz璚ie dzia豉 zmierzaj鉍ych do prawid這wego gospodarowania odpadami (szczeg鏊nie surowcami wt鏎nymi), a tak瞠 rozw鎩 ekologicznych rodk闚 transportu.

Globalizacja oceniana jest jako proces obiektywny, zwi頊any z rozwojem si wytw鏎czych i specjalizacj w gospodarce. Dostrzegaj鉍 jej pozytywne aspekty, KSM zauwa瘸, 瞠 w warunkach dominuj鉍ych stosunk闚 kapitalistycznych, globalizacja ma imperialistyczny i eksploatatorski charakter. Szczeg鏊ne zagro瞠nie widzi w istnieniu i dzia豉lnoci kr鏒koterminowego kapita逝 spekulacyjnego. Rozwi頊anie tego problemu komunici upatruj w opodatkowaniu obrot闚 spekulacyjnych (tzw. podatek Tobina). Postulowane jest r闚nie zwi瘯szenie roli pa雟tw w rozwi頊ywaniu ponadnarodowych problem闚 spo貫cznych.

Elektorat KSM jest wzgl璠nie stabilny. W wyborach partia ta zdobywa regularnie w granicach 15 % g這s闚. wiadczy to z jednej strony o du瞠j wyrazistoci programowej i zdyscyplinowaniu elektoratu, z drugiej jednak wskazuje na ograniczon mo磧iwo pozyskiwania nowych wyborc闚. Zasad jest nieszacowanie KSM w sonda瘸ch przedwyborczych, czego wynikiem s niespodzianki przy urnach i zaskakuj鉍o dobre wyniki partii. Podobny efekt swego czasu moglimy obserwowa w Polsce, w stosunku do Samoobrony Andrzeja Leppera, kt鏎ej tak瞠 nikt nie dawa szans na sukces wyborczy.

W ostatnich wyborach regionalnych (w listopadzie 2004) komunistom uda這 si pokona swego g堯wnego rywala, prze篡waj鉍 kryzys to窺amoci, parti socjaldemokratyczn (SSD). KSM zdoby豉 19,68 %, a socjaldemokraci zaledwie 14,03 %. Pomimo to w Czechach nadal pokutuje pogl鉅, 瞠 nie wypada publicznie przyznawa si do popierania KSM, kojarzonej z poprzednim, niedemokratycznym ustrojem.

Komunistyczna Partia Czech i Moraw (KSM), kt鏎ej symbolem s dwie czerwone wisienki, mo瞠 by przez niekt鏎ych traktowana jako polityczny folklor i ciekawostka. Nie zmienia to jednak faktu, 瞠 KSM jest licz鉍ym si podmiotem na czeskiej scenie politycznej i jedn z najsilniejszych, najsprawniej dzia豉j鉍ych partii komunistycznych na wiecie.